Kimyasal madde maruziyetine bağlı meslek hastalığında işverenin sorumluluğu ve manevi tazminat miktarının belirlenmesi
Karar Özeti
Davacı işçi, bir boya üretim tesisinde laborant olarak on dört yıl boyunca çalışmış; çalışma süresi boyunca yeterli kişisel koruyucu donanım sağlanmadığı ve havalandırma sisteminin yetersiz kaldığı tespit edilmiştir. İşçi, toluol ve ksilol gibi organik çözücülere kronik maruziyet sonucunda kronik toksik ensefalopati tanısı almış ve mesleki maluliyet oranı %45 olarak belirlenmiştir. Yerel mahkeme maddi tazminata hükmetmiş; ancak manevi tazminatı işçinin katkı kusurunu gerekçe göstererek düşük belirlemiştir. Yargıtay 10. Hukuk Dairesi kararı bozmuştur. Meslek hastalığı davalarında manevi tazminatın belirlenmesinde şu ölçütler birlikte gözetilmelidir: hastalığın kalıcı ve ilerleyici niteliği, işçinin günlük yaşam kalitesine etkisi, işverenin önleyici yükümlülükleri yerine getirme derecesi ve maruziyetin süresi. Mahkemenin salt bilirkişi kusur oranından hareketle manevi tazminatı hesaplaması hatalıdır; manevi tazminat matematiksel bir formülle değil, hakkaniyet ilkesi çerçevesinde belirlenir. Havalandırma sisteminin çalışmadığına dair iş güvenliği denetim kayıtları, işverenin bilinçli ihmalini ortaya koyduğundan manevi tazminatın daha yüksek belirlenmesi gerekmektedir. Ayrıca işverenin, meslek hastalığını mesleki bir risk olarak önceden bilmesi ve önlem almaması ağırlaştırıcı bir etken olarak değerlendirilmelidir. Maddi tazminat hesabında ise yaşam tablosu (TRH-2010) ve gerçek ücret esas alınarak aktüer hesabı yaptırılması zorunludur. 2026 brüt asgari ücret 33.030 TL, kıdem tazminatı tavanı 53.919,68 TL, SGK işveren prim payı %21,75.
Bu karar işçi lehine sonuçlanmıştır.
Bozma