Performans gerekçesiyle geçerli fesih — savunma hakkının usule uygun kullandırılmaması feshi geçersiz kılar

Karar Özeti

Davacı işçi, bir perakende zincirinin mağaza müdürü olarak dört yıl çalışmış; işveren tarafından 'hedef gerçekleşme oranının sürekli düşük kalması' gerekçesiyle iş sözleşmesi feshedilmiştir. İşçi, fesihten önce savunmasının alındığını ancak kendisine yalnızca iki saatlik süre tanındığını, hedeflerin tek taraflı olarak yüksek belirlenmesi ve piyasa koşulları gibi nesnel faktörlerin değerlendirilmediğini ileri sürerek işe iade davası açmıştır. İşveren, performans değerlendirme raporlarının tutarlı biçimde düşük skoru gösterdiğini ve yazılı savunmanın usulüne uygun alındığını savunmuştur. Yerel mahkeme işveren lehine karar vermiştir. Yargıtay 9. Hukuk Dairesi kararı bozmuştur. Bozma gerekçesinde şu ilkeler belirlenmiştir: 4857 m.19 uyarınca işveren, işçinin savunmasını almadan fesih kararı veremez; savunma için tanınan sürenin yeterli olup olmadığı somut koşullara göre değerlendirilmelidir. İki saatlik savunma süresi, mağaza müdürü gibi sorumluluğu geniş bir pozisyon için açıkça yetersiz olup savunma hakkının özünü zedeler. Öte yandan performans düşüklüğüne dayalı geçerli fesihte işverenin, düşük performansı işçiye bildirmesi, iyileştirme fırsatı tanıması ve sonuçsuz kalması hâlinde feshe başvurması gerektiği; bu aşamalar atlanarak doğrudan feshe gidilmesinin geçerli fesih standardını karşılamadığı vurgulanmıştır. Fesih bildiriminde yer verilen gerekçenin somut, ölçülebilir ve dönemsel verilere dayalı olması zorunludur; soyut 'düşük performans' ifadesi tek başına geçerli fesih için yeterli değildir. 2026 brüt asgari ücret 33.030 TL; kıdem tazminatı tavanı 53.919,68 TL; SGK işveren prim payı %21,75.

Anahtar Kavramlar