Sendikal fesih — sendika üyeliği gerekçesiyle yapılan işten çıkarmanın tespiti ve 6356 sayılı Kanun kapsamında sendikal tazminat yaptırımı
Karar Özeti
Davacı işçi, bir liman işletmesinde vinç operatörü olarak yedi yıl çalışmış; iş sözleşmesi, yetkili sendikaya üye olduktan yaklaşık üç ay sonra 'işyerinde reorganizasyon' gerekçesiyle feshedilmiştir. Davacı, feshin gerçekte sendika üyeliğine duyulan tepkiden kaynaklandığını ve 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu'nun 25. maddesi kapsamında sendikal tazminat ile işe iade talep etmiştir. İşveren, reorganizasyonun nesnel koşullar gereği yapıldığını, pozisyonun kaldırıldığını ve işçinin seçilmesinde sendikal güdü bulunmadığını savunmuştur. Yerel mahkeme, işverenin reorganizasyon gerekçesini yeterli bulmuş ve talebi reddetmiştir. Yargıtay 9. Hukuk Dairesi kararı bozmuştur. Bozma gerekçesinde şu temel ilkeler vurgulanmıştır: sendikal feshin ispatında 6356 m.25/4 uyarınca karine mekanizması işler; sendikaya üye olduktan kısa süre sonra gerçekleştirilen feshin yakın zamanlı bağlantısı, sendikal amacın varlığına güçlü karine oluşturur. İşverenin reorganizasyon gerekçesinin gerçekliğini ve sendikal üyeyi diğer çalışanlar arasından seçme nedenini objektif verilerle kanıtlaması gerekmektedir; soyut reorganizasyon iddiası bu yükümlülüğü karşılamaz. Sendikal tazminat en az bir yıllık ücret tutarındadır; feshin geçersizliğine hükmedilmesi hâlinde işçi işe iade ile birlikte bu tazminata da hak kazanır. İşçinin işe iade teklifini reddetmesi, sendikal tazminat hakkını ortadan kaldırmaz. Yargıtay 9. Hukuk Dairesi ayrıca, reorganizasyon kararında sendikal üyelerin orantısız biçimde etkilenip etkilenmediğinin araştırılmasını zorunlu kılmaktadır; bu araştırmada eşit konumdaki sendikal ve sendikasız çalışanların fesih kapsamına alınıp alınmaması karşılaştırmalı biçimde incelenir. 2026 brüt asgari ücret 33.030 TL; kıdem tazminatı tavanı 53.919,68 TL; SGK işveren prim payı %21,75.
Bu karar işçi lehine sonuçlanmıştır.
Bozma