İş kazası sonrası işverenin kusur oranının tespiti ve maddi-manevi tazminat hesabı — bilirkişi denetimi

Karar Özeti

Davacı işçi, bir inşaat şirketinde boyacı olarak çalışırken yüksekten düşme sonucu kalıcı iş göremezliğe uğramış; işveren aleyhine maddi ve manevi tazminat davası açmıştır. Sigorta müfettişi raporu işverenin %70 oranında kusurlu olduğunu belirlemiştir. İşveren, iş güvenliği uzmanının atandığını ve kişisel koruyucu donanım sağlandığını öne sürerek kusur oranına itiraz etmiştir. Yerel mahkeme, müfettiş raporunu esas alarak maddi ve manevi tazminata hükmetmiştir. Yargıtay 9. Hukuk Dairesi kararı bozmuştur. Bozma gerekçesinde şu ilkeler belirlenmiştir: iş kazası tazminatı davalarında bilirkişi raporu, hâkimi bağlamaz; mahkeme, kusur oranı bakımından tarafların itirazlarını değerlendirerek gerektiğinde yeniden bilirkişi incelemesi yaptırmak zorundadır. İşverenin iş güvenliği önlemlerini aldığını ispat etmesi, kusur oranının tamamen sıfırlanması sonucunu doğurmaz; önlemlerin fiilen uygulandığı ve denetlendiği ayrıca kanıtlanmalıdır. Kalıcı iş göremezlik tazminatının hesabında aktüer bilirkişisinden yaşa ve mesleki beklentiye göre gelecek kayıplarının belirlenmesi zorunludur. Manevi tazminat miktarının belirlenmesinde hâkimin takdir yetkisi bulunmakla birlikte Yargıtay içtihadına göre somut olayın ağırlığıyla orantılı ve caydırıcı bir tutar belirlenmelidir. 2026 brüt asgari ücret 33.030 TL; kıdem tazminatı tavanı 53.919,68 TL; SGK işveren prim payı %21,75.

Anahtar Kavramlar