Rekabet yasağı sözleşmesinin geçerlilik koşulları — coğrafi sınır, süre ve uygun bedel unsurlarının değerlendirilmesi

Karar Özeti

Davalı işçi, yazılım şirketinde kıdemli geliştirici olarak beş yıl çalışmış; iş sözleşmesine ek olarak imzaladığı rekabet yasağı sözleşmesinde iş ilişkisinin sona ermesinden itibaren üç yıl boyunca Türkiye genelinde aynı sektörde çalışmayacağını ve müşteri portföyüne dahil olan herhangi bir şirkette görev almayacağını taahhüt etmiştir. İşveren, sözleşmenin sona ermesinden sonra davalının rakip bir şirkette çalışmaya başladığını öğrenince cezai şart bedelini talep etmiştir. Yerel mahkeme, sözleşmenin geçerli olduğuna ve cezai şartın tahsiline karar vermiştir. Yargıtay 22. Hukuk Dairesi kararı bozmuştur. Bozma gerekçesinde şu ilkeler ortaya konmuştur: Türk Borçlar Kanunu'nun 444-447. maddeleri uyarınca rekabet yasağı sözleşmesi; süre, coğrafi alan ve konu bakımından işçinin ekonomik geleceğini tehlikeye sokmayacak ölçüde sınırlı tutulmalıdır. Üç yıllık süre TBK m.445'in öngördüğü iki yıllık azami sınırı aştığından bu kısım iki yıla indirilmelidir. Türkiye geneli coğrafi kapsam, işverenin gerçek ticari faaliyetiyle orantılı olmadığından işverenin fiilen aktif olduğu bölgeler esas alınarak daraltılmalıdır. Ayrıca rekabet yasağı sözleşmesinin geçerliliği için işçiye uygun bir karşılık (bedel) ödenmesi zorunludur; salt iş ilişkisinin kurulmuş olması yeterli değildir. Mahkeme bu üç koşulu birlikte değerlendirmeksizin cezai şartın tamamına hükmetmiştir; bu durum bozma sebebi oluşturmaktadır. Cezai şart tutarı ayrıca hakkaniyet denetiminden geçirilmelidir. 2026 brüt asgari ücret 33.030 TL; kıdem tazminatı tavanı 53.919,68 TL.

Anahtar Kavramlar