Alt işveren muvazaasının tespiti — asıl işin alt işverene verilmesi koşulları ve muvazaa hâlinde işçilik alacaklarından sorumluluk

Karar Özeti

Davacı işçi, asıl bir üretim şirketinin fabrikasında alt işveren çatısı altında yedi yıl boyunca üretim hattında çalışmış; alt işverenin iflası üzerine kıdem ve ihbar tazminatı ile diğer işçilik alacaklarını asıl işverenden talep etmiştir. Asıl işveren, yazılı alt işveren sözleşmesinin bulunduğunu ve işçinin kendi iş organizasyonu içinde çalışmadığını savunmuştur. Ancak davacı, asıl işverenin ustabaşılarının kendisine talimat verdiğini ve üretim hattının bütünü itibarıyla asıl işverenin yönetiminde olduğunu tanıklar aracılığıyla ispat etmiştir. Yerel mahkeme muvazaa tespit ederek asıl işvereni sorumlu tutmuştur. Yargıtay 9. Hukuk Dairesi kararı onamıştır. Onama gerekçesinde şu ilkeler teyit edilmiştir: 4857 sayılı İş Kanunu'nun 2. maddesine göre asıl işveren-alt işveren ilişkisinin muvazaalı olduğunun tespiti hâlinde alt işveren işçileri başlangıçtan itibaren asıl işverenin işçisi sayılır ve tüm işçilik alacaklarından asıl işveren birinci derecede sorumlu olur. Muvazaa göstergelerinin en önemlileri; asıl işin tamamının alt işverene devredilmesi, asıl işverenin sahada talimat ve denetim yetkisini sürdürmesi ve alt işverenin bağımsız organizasyon kapasitesinden yoksun olmasıdır. Bu olgular somut olayda tanık beyanları ile belgelenerek kanıtlandığından muvazaa tespitinin yerinde olduğu onaylanmıştır. 2026 brüt asgari ücret 33.030 TL; kıdem tazminatı tavanı 53.919,68 TL; SGK işveren prim payı %21,75.

Anahtar Kavramlar