Toplu iş sözleşmesinden yararlanma dayanışma aidatı koşulu — sendikasız işçinin TİS hükümlerinden faydalanması

Karar Özeti

Davacı işçi, işyerinde bağıtlanan toplu iş sözleşmesinin (TİS) kapsamında yer aldığını ancak herhangi bir sendikaya üye olmadığını ileri sürerek dayanışma aidatı ödemeksizin TİS'ten yararlanma talebinde bulunmuştur. İşveren, dayanışma aidatı ödenmeksizin TİS hükümlerinden yararlanılamayacağını ve davacının bu yükümlülüğü yerine getirmediğini savunmuştur. Yerel mahkeme talebi reddetmiştir. Yargıtay 9. Hukuk Dairesi kararı bozmuştur. Bozma gerekçesinde şu ilkeler belirlenmiştir: 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu'nun 39. maddesi uyarınca sendika üyesi olmayan işçiler, işverenin ya da işçinin başvurusu üzerine dayanışma aidatı ödeyerek TİS'ten yararlanabilir. Dayanışma aidatının tutarı, TİS'te hüküm bulunmaması hâlinde sendika üye aidatı tutarı kadardır. Ancak işçi, TİS'ten yararlanmak istediğini bildirmeden ve dayanışma aidatını ödemeden geriye dönük yararlanma hakkını talep edemez; bu talebin ileriye dönük nitelik taşıması esastır. Somut olayda davacının dayanışma aidatı ödeme iradesini bildirdiği tarih belirlenip bu tarihten itibaren TİS haklarından yararlandırılması gerektiği hâlde talebin tümden reddedilmesi hatalıdır. 2026 brüt asgari ücret 33.030 TL; kıdem tazminatı tavanı 53.919,68 TL; SGK işveren prim payı %21,75.

Anahtar Kavramlar