Sendikal nedenle fesih ve sendikal tazminat — ispat yükünün işverene geçmesi ve tazminat miktarının belirlenmesi

Karar Özeti

Davacı işçi, bir otomotiv yan sanayi fabrikasında kaynakçı olarak yedi yıl çalışmış; sendika üyeliğinin işverence öğrenilmesinden on dört gün sonra iş sözleşmesinin feshedildiğini ileri sürerek sendikal tazminat, kıdem ve ihbar tazminatı talebinde bulunmuştur. İşveren, feshin üretim reorganizasyonu ve iş gücü fazlalığı nedeniyle gerçekleştirildiğini, sendikal üyeliğin fesih kararında herhangi bir rol oynamadığını savunmuştur. Yerel mahkeme, işverenin sunduğu reorganizasyon belgelerini esas alarak sendikal tazminat talebini reddetmiş; kıdem ve ihbar tazminatına hükmetmiştir. Yargıtay 22. Hukuk Dairesi kararı bozmuştur. Bozma gerekçesinde şu ilkeler ortaya konmuştur: 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu'nun 25. maddesi uyarınca sendikal nedenle yapılan fesihlerde ispat yükü işverene aittir. Sendika üyeliğinin öğrenilmesiyle fesih arasında kısa sürenin geçmesi, işverenin aynı dönemde yalnızca sendika üyelerini işten çıkarması ya da üyeliğin yoğunlaştığı bölümün kapatılması sendikal feshin kuvvetli göstergelerini oluşturur. Somut olayda reorganizasyon kararının sendika temsilcisinin belirlenmesinden sonra alındığı ve aynı bölümdeki sendika dışı işçilerin görev yerinin değiştirildiği tespit edilmiştir. Sendikal tazminat, işçinin bir yıllık ücretinden az olamaz; bu tazminat aynı zamanda işe iade tazminatının alt sınırının üzerindedir ve her ikisi birden talep edilebilir. Kötüniyet tazminatıyla birlikte istenemeyeceği ancak en yüksek tazminat türünün esas alınacağı hatırlatılmıştır. 2026 brüt asgari ücret 33.030 TL; kıdem tazminatı tavanı 53.919,68 TL; SGK işveren prim payı %21,75.

Anahtar Kavramlar