Alt işveren muvazaası tespiti — asıl işin taşerona devri ve işçilerin asıl işveren işçisi sayılması

Karar Özeti

Davacı işçiler, bir belediyeye ait katı atık toplama hizmetinde alt işveren bünyesinde on iki yıl süreyle çalışmış; asıl işverenin (belediyenin) ihale sözleşmesi yenilenmeyince iş akitleri sona erdirilmiştir. İşçiler, alt işveren ilişkisinin muvazaalı olduğunu ve başlangıçtan itibaren asıl işveren işçisi sayılmaları gerektiğini ileri sürerek kıdem ve ihbar tazminatı ile diğer işçilik alacaklarını asıl işverenden talep etmiştir. Asıl işveren, hizmet alımı ihalesinin yasal çerçevede yapıldığını ve muvazaa iddiasının gerçeği yansıtmadığını savunmuştur. Yerel mahkeme muvazaa iddiasını reddeden kararında alt işverenin bağımsız bir organizasyona sahip olduğunu ve Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'nın denetiminden geçtiğini gerekçe göstermiştir. Yargıtay 22. Hukuk Dairesi kararı bozmuştur. Bozma gerekçesinde şu kritik ilkeler belirlenmiştir: 4857 sayılı İş Kanunu'nun 2. maddesi kapsamında muvazaa tespitinde, alt işverenin gerçek anlamda bağımsız bir işverenlik fonksiyonu icra edip etmediği esas alınmalıdır. Asıl işverene ait araç-gereç ve tesislerin kullanılması, denetim ve talimat yetkisinin asıl işveren yöneticilerinde kalması, alt işveren çalışanlarının asıl işverenin çalışanlarıyla omuz omuza aynı iş biriminde görev yapması muvazaanın güçlü göstergesidir. Katı atık toplama gibi belediyelerin olağan ve süregelen hizmetlerinin tümüyle taşerona devredilmesi, asıl iş kapsamında taşerona devir yasağının ihlali anlamına gelir. Bu tespitler doğrultusunda yeniden yargılamada muvazaanın somut olgularla araştırılması gerekmektedir. 2026 brüt asgari ücret 33.030 TL; kıdem tazminatı tavanı 53.919,68 TL; SGK işveren prim payı %21,75.

Anahtar Kavramlar