Yıllık izin hakkından feragatin geçersizliği — sözleşmede yer alan izin feragati hükmünün emredici kurala aykırılığı

Karar Özeti

Davacı işçi, bir özel güvenlik şirketinde güvenlik görevlisi olarak yedi yıl çalışmış; iş sözleşmesinin feshinden sonra kullanmadığı yıllık izin günlerine karşılık gelen ücreti talep etmiştir. İşveren, iş sözleşmesinde yıllık izin ücreti talep etme hakkından peşinen feragat edildiğine dair bir madde bulunduğunu ve bu hüküm nedeniyle ödeme yapılamayacağını savunmuştur. Yerel mahkeme, sözleşmedeki feragat hükmüne dayanarak talebi reddetmiştir. Yargıtay 9. Hukuk Dairesi kararı bozmuştur. Bozma gerekçesinde şu ilkeler belirlenmiştir: 4857 sayılı İş Kanunu'nun 59. maddesi; iş sözleşmesinin sona ermesi hâlinde kullanılmayan izin ücreti alacağını işçiye kesin olarak tanıyan emredici bir hükümdür. Emredici hükümlere aykırı sözleşme şartları işçi aleyhine olduğu ölçüde geçersizdir. İş sözleşmesine eklenen izin ücreti feragat kaydı, işçiye kanunun tanıdığı asgari bir hakkı ortadan kaldırdığından baştan geçersizdir; bu tür kayıtlar kanun önünde hiçbir hüküm ifade etmez. İşverenin feragat hükmüne dayanması iyi niyetle bağdaşmaz. Davacının kullandırılmayan izin günleri, fesih tarihindeki giydirilmiş brüt ücret üzerinden hesaplanarak ödenmesi gerekmektedir. 2026 brüt asgari ücret 33.030 TL; kıdem tazminatı tavanı 53.919,68 TL; SGK işveren prim payı %21,75.

Anahtar Kavramlar