İşletme gerekliliğine dayanan toplu işçi çıkarmada sosyal seçim kriterleri ve feshin son çare ilkesi
Karar Özeti
Bir imalat firması, ekonomik gerekçe öne sürerek aynı departmandan on iki işçiyi aynı anda işten çıkarmış; etkilenen işçiler hem bireysel hem de toplu dava yoluyla işe iade talep etmiştir. İşveren, işten çıkarılan her işçi için ayrı bir performans raporu hazırlamış olmakla birlikte hangi çalışanların seçildiğine ilişkin herhangi bir sosyal seçim kriterlendirmesi yapmamıştır. Yerel mahkeme, verimsizlik gerekçesiyle fesihlerin geçerli olduğuna hükmederek talepleri reddetmiştir. Yargıtay 22. Hukuk Dairesi kararı bozmuştur: Toplu işçi çıkarma davalarında —aynı departmanda birden fazla işçi etkileniyor olsa dahi— mahkemeler hem feshin son çare ilkesine hem de sosyal seçim kriterlerine uyulup uyulmadığını incelemekle yükümlüdür. Sosyal seçim kriterleri arasında çalışanın kıdemi, yaşı, geçim yükümlülükleri ile performans sicili gibi unsurlar yer alır. İşveren bu kriterleri şeffaf ve nesnel biçimde belgeleyemediği takdirde fesih geçersiz sayılır. Aynı birimde kıdemi daha az olan çalışanların işte tutulurken daha kıdemli olanların işten çıkarılması, sosyal seçim yükümlülüğünün ihlali nedeniyle feshi otomatik olarak geçersiz kılmaktadır. 2026 yılı kıdem tazminatı tavanı 53.919,68 TL, brüt asgari ücret tabanı ise 33.030 TL'dir.
Bu karar işçi lehine sonuçlanmıştır.
Bozma