Geçerli fesihte ispat yükü — işverenin performans gerekçesini somut verilerle destekleme zorunluluğu ve işe iade hakkı
Karar Özeti
Davacı işçi, bir finans şirketinde müşteri ilişkileri uzmanı olarak dört yıl çalışmış; işveren tarafından 'yetersiz performans' gerekçesiyle iş sözleşmesi feshedilmiştir. Davacı, feshin geçersiz olduğunu ileri sürerek işe iade ile boşta geçen süre ücretini talep etmiştir. İşveren, davacının hedeflerini üst üste üç çeyrekte tutturamadığını savunmuş; ancak bu iddianın dayanağı olan hedef belgelerini ve değerlendirme formlarını mahkemeye sunamamıştır. İş mahkemesi, feshin geçerli sebeple yapıldığına kanaat getirerek davayı reddetmiştir. Yargıtay 9. Hukuk Dairesi kararı bozmuştur. İş güvencesi kapsamındaki işçilerin iş sözleşmesini fesheden işveren, 4857 sayılı İş Kanunu m.18 ve m.20 uyarınca feshin geçerli bir sebebe dayandığını ispat etmekle yükümlüdür. Performans yetersizliğine dayanan geçerli fesih için soyut ve genel nitelikteki iddialar yeterli değildir; işverenin somut hedef belgeleri, yazılı uyarılar, eğitim imkânı sunulduğuna dair kayıtlar ve kademeli disiplin sürecinin işletildiğine ilişkin belgeler ibraz etmesi zorunludur. Fesihten önce işçiye eksikliklerini giderme fırsatı tanınmalı ve bu sürecin belgelenmiş olması gerekmektedir. Performans değerlendirme sisteminin çalışanlara önceden duyurulmamış olması da feshin geçerliliğini zedeler. Belgelerin mahkemeye sunulamaması ispat yükünü yerine getirmeme sonucunu doğurur. İşe iade kararı verildiği hâlde işveren işçiyi işe başlatmazsa 4857 m.21 uyarınca en az dört en çok sekiz aylık ücret tutarında tazminat ile boşta geçen süreye ait en çok dört aylık ücret ödenir. 2026 brüt asgari ücret 33.030 TL, kıdem tazminatı tavanı 53.919,68 TL, SGK işveren prim payı %21,75.
Bu karar işçi lehine sonuçlanmıştır.
Bozma