Alt İşveren İlişkisi, Muvazaa ve İşçi Hakları 2026
Yayın tarihi: 2026-04-06
Alt İşveren İlişkisi Nedir?
4857 sayılı İş Kanunu'nun 2. maddesine göre alt işveren; bir işverenden, onun işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerde ya da asıl işin bir bölümünde teknolojik nedenler veya iş organizasyonu gereği uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini yalnızca bu işyerinde çalıştıran işverendir.
Yasal Koşullar
Alt işveren ilişkisinin hukuka uygun sayılabilmesi için şu koşulların tamamının birlikte gerçekleşmesi gerekir:
- Yardımcı iş veya uzmanlık gerektiren iş: Devirden önce asıl işverenin bünyesinde yürütülen asıl işin bölümü, uzmanlık gerektirmediği sürece alt işverene devredilemez.
- Teknolojik veya organizasyonel gereklilik: Alt işverene devrin somut bir iş organizasyonu ya da teknoloji gereksinimine dayanması gerekir.
- Yalnızca o işyerinde çalışma: Alt işverenin işçileri, sözleşme kapsamındaki işyerinde çalıştırılmalıdır.
Muvazaa Tespiti ve Sonuçları
Yargıtay 9. ve 22. Hukuk Daireleri, aşağıdaki hâllerde muvazaa bulunduğunu kabul etmektedir:
- Alt işveren işçilerinin asıl işverenin talimatlarıyla ve doğrudan denetimi altında çalışması
- Alt işverenin ekonomik bağımsızlıktan yoksun olması; tüm işçilerinin yalnızca bir asıl işverene hizmet vermesi
- Asıl işin bir bütün olarak değil de parçalara bölünerek devredilmesi ve her parçanın ayrı "alt işveren"lere verilmesi
- Alt işveren değişikliklerine karşın aynı işçilerin çalışmaya devam etmesi
Muvazaa tespit edildiğinde işçiler, alt işveren sözleşmesinin yapıldığı tarihten itibaren asıl işverenin işçisi sayılır. Bu durumda kıdem, ihbar tazminatları ve diğer haklar asıl işverenin bordro koşullarına göre hesaplanır.
Asıl İşveren — Alt İşveren Sorumluluğu
| Konu | Alt İşveren Sorumluluğu | Asıl İşveren Sorumluluğu |
|---|---|---|
| Ücret Ödemeleri | Birincil yükümlü | Müteselsil sorumlu |
| SGK Primleri | Birincil yükümlü | Müteselsil sorumlu |
| Kıdem / İhbar Tazminatı | Birincil yükümlü | Müteselsil sorumlu |
| İSG Yükümlülükleri | İşyeri içi yükümlülükler | Koordinasyon ve genel önlemler |
| Yıllık İzin Ücreti | Birincil yükümlü | Müteselsil sorumlu |
Asıl işverenin müteselsil sorumluluğu, alt işverene karşı dava şartı aranmaksızın doğrudan kullanılabilir. İşçi, asıl işveren ve alt işverene aynı davada husumet yöneltebilir.
Kamu Sektöründe Kadroya Geçiş
696 sayılı KHK ve ardından çıkarılan düzenlemeler kapsamında kamu kurumlarında alt işverene bağlı çalışan sürekli işçiler, koşulların sağlanması hâlinde sürekli işçi kadrosuna alınmıştır. Bu geçiş sürecinin dışında kalanlar için hukuki yollar (muvazaa davası, kıdem ve ihbar tazminatı) mevcuttur.
Pratik Öneriler
- Alt işveren sözleşmesi yapılmadan önce mutlaka Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'na bildirim yapılması gerekir.
- Asıl işveren, alt işveren işçilerinin ücretlerini düzenli ödeyip ödemediğini denetlemeli; ödenmemesi hâlinde doğrudan ödeme yapabilir.
- Alt işveren değişikliklerinde işçilere bildirim yapılması ve mevcut haklarının devamının güvence altına alınması önerilir.
- 2026 brüt asgari ücret 33.030 TL; kıdem tazminatı tavanı 53.919,68 TL; SGK işveren prim payı %21,75.