Alt İşveren (Taşeron) İşçilerinin Hakları 2026: Muvazaa, Sorumluluk ve Korumalar

Alt İşveren (Taşeron) Sistemi Nedir?

4857 sayılı İş Kanunu'nun 2. maddesi, asıl işverenin kendi işyerinde yürütülen işin bir bölümünü veya yardımcı işleri başka bir işverene (alt işveren / taşeron) bırakabileceğini düzenler. Bu sistemde alt işveren, kendi çalışanlarını o iş için istihdam eder; ancak asıl işveren belirli koşulların gerçekleşmesi hâlinde müteselsilen sorumlu olur.

Asıl İşin Bölümünde Alt İşveren Kullanımının Koşulları

• Alt işverene bırakılan iş, asıl işin ayrılmaz bir parçası olmamalı; teknolojik uzmanlık veya yardımcı iş niteliği taşımalıdır.
• Alt işveren, kendi bağımsız işletmesi olan gerçek veya tüzel kişi olmalıdır.
• İlişki, SGK ve Çalışma Bakanlığı'na yazılı olarak bildirilmelidir.

Muvazaa: Sahte Taşeron İlişkisi

4857 m.2/7 uyarınca, gerçekte asıl işin bir bölümünü yaptırmak amacıyla kurulan ancak işçileri koruma amacını bertaraf etmek için alt işveren görünümü verilen ilişkiler muvazaalı sayılır. Muvazaa tespiti hâlinde alt işveren işçileri, başından itibaren asıl işverenin işçisi kabul edilir.

Muvazaa Göstergeleri (Yargıtay İçtihadı)

• Alt işveren işçilerinin asıl işverenin diğer çalışanlarıyla aynı bölümde, aynı ekipmanla, aynı amire bağlı olarak çalışması
• Alt işverenin fiilî yönetim yetkisinin asıl işverende bulunması
• Alt işveren şirketinin başka işyerinde bağımsız faaliyeti bulunmaması
• İşçilerin kesintisiz biçimde birden fazla alt işverende sırasıyla çalışması (zincirleme taşeron değişikliği)

Müteselsil Sorumluluk

Muvazaa olmasa dahi, 4857 m.2/6 uyarınca asıl işveren; alt işverenin işçilerine karşı bu Kanun'dan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerden alt işverenle birlikte müteselsilen sorumludur.

Müteselsil Sorumluluğun Kapsamı

Alt İşveren Değişikliklerinde Kıdem Tazminatı

Alt işveren değişikliğinde işçinin yeni alt işveren yanında çalışmaya devam etmesi hâlinde, eski alt işveren döneminde kazanılan kıdem hakları yeni alt işverene devredilir. Bu devir; işçinin yazılı onayı, asıl işverenin onayı ve kıdem tazminatı haklarının eksiksiz devrini öngören belgelere bağlıdır. Devir şartları karşılanmadan sadece yeni sözleşme imzalatmak, kıdem hakkını ortadan kaldırmaz.

Zincirleme Taşeron Değişikliğinde Toplam Süre Hesabı

Yargıtay 9. ve 22. Hukuk Daireleri, muvazaa tespiti hâlinde tüm alt işveren dönemlerini bir bütün olarak değerlendirmekte ve kıdem tazminatını toplam çalışma süresi üzerinden hesaplamaktadır. Bu durumda son alt işveren ile asıl işveren müteselsilen sorumlu tutulmaktadır.

Pratik Öneriler: Alt İşveren İşçisi Ne Yapmalı?

• Her dönem için iş sözleşmesi, ücret bordrosu ve hizmet belgesini saklayın.
• Alt işveren değişikliklerinde kıdem devir belgelerini okuyup onaylamadan önce hukuki danışmanlık alın.
• Muvazaa şüphesi varsa Çalışma Müfettişliği'ne yazılı şikâyette bulunabilirsiniz (ALO 170).
• Arabuluculuk başvurusu yaparken hem asıl işveren hem alt işvereni karşı taraf olarak gösterin.

2026 Güncel Rakamlar