Alt İşveren (Taşeron) İlişkisi, Muvazaa ve Asıl İşveren Sorumluluğu 2026 Rehberi
Yayın tarihi: 2026-04-09
Alt İşveren (Taşeron) İlişkisi Nedir?
4857 sayılı İş Kanunu'nun 2. maddesi; asıl işverenin kendi işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işleri veya asıl işin bir bölümünü — işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektirmesi şartıyla — başka bir işverene (alt işveren) devredebileceğini düzenlemektedir.
Alt İşveren İlişkisinin Yasal Koşulları
- Asıl işe yardımcı iş veya uzmanlık gerektiren bölünebilir iş: Alt işverene devredilen iş, asıl işin doğrudan üretim sürecinin bütünü olamaz. Temizlik, güvenlik, yemek, ulaşım, bilgi işlem desteği yardımcı iş sayılır.
- Uzman alt işveren: Asıl işin bir bölümünün devredilmesi için alt işverenin o alanda uzman olması gerekir.
- Yasak uygulamalar: Daha önce o işyerinde çalışıp işten çıkarılan işçilerin alt işveren bünyesinde tekrar çalıştırılması yasaktır. Sendikal faaliyet gerekçesiyle çıkarılan işçiler kesinlikle alt işveren işçisi olarak görevlendirilemez.
Muvazaalı Alt İşveren İlişkisi
Asıl işverenin, işçilik maliyetlerini düşürmek ya da iş güvencesi, sendikal hak gibi yasal yükümlülüklerden kaçınmak amacıyla sahte veya gerçek olmayan bir alt işveren ilişkisi kurması muvazaa olarak tanımlanır.
Muvazaa Belirtileri (Yargıtay İçtihadı)
- Alt işveren işçilerinin fiilen asıl işverenin talimatıyla çalışması
- Malzeme, alet ve iş ortamının asıl işveren tarafından sağlanması
- Alt işverenin gerçekte müstakil bir işletme niteliği taşımaması
- Devredilen işin asıl işin bütünüyle özdeş nitelikte olması
- Alt işveren sözleşmesinin periyodik yenilenerek kalıcı işlerin süreklileştirilmesi
Muvazaanın Sonuçları
- Alt işveren işçileri, başlangıçtan itibaren asıl işverenin işçisi sayılır (4857 m.2/7).
- Tüm haklar (kıdem, ihbar, yıllık izin, ücret farkları) asıl işverenin işçisiymiş gibi hesaplanır.
- İşçiler, asıl işverenin uyguladığı toplu iş sözleşmesinden yararlanır.
- Asıl işveren, muvazaalı ilişkiden doğan tüm borçlardan birinci derecede sorumludur.
Asıl İşverenin Birlikte Sorumluluğu
| Sorumluluk Kalemi | Asıl İşveren Sorumluluğu |
|---|---|
| Ücret alacakları | Müteselsil — alt işveren ödemezse asıl işverenden talep edilir |
| Kıdem tazminatı | Müteselsil — hizmet süresi tüm alt işverenler nezdinde birleştirilir |
| Yıllık izin ücreti | Müteselsil |
| SGK primleri | Alt işveren ödemezse asıl işveren ödemekle yükümlüdür |
| İş kazası tazminatı | Kendi kusuru oranında; kusursuz sorumluluk hâlleri dahil |
2026 Güncel Bilgiler
| Kalem | Değer (2026) |
|---|---|
| Brüt Asgari Ücret | 33.030 TL/ay |
| Kıdem Tazminatı Tavanı | 53.919,68 TL/yıl |
| SGK İşveren Prim Payı | %21,75 |
2026 brüt asgari ücret 33.030 TL; kıdem tazminatı tavanı 53.919,68 TL; SGK işveren prim payı %21,75.
alt işverentaşeronmuvazaaasıl işveren4857 m.22026
Not: Bu makale bilgilendirme amaçlıdır. Hukuki danışmanlık niteliği taşımaz.
İlgili Yargıtay Kararları
İşçi Lehine
Muvazaalı alt işveren ilişkisinde işçinin başlangıçtan asıl işverenin işçisi sayılması ve ücret farkı alacağı
İşçi Lehine
Alt işveren sözleşmesinin muvazaaya dayandığının tespiti ve muvazaalı taşeron ilişkisinde işçinin başlangıçtan beri asıl işverenin işçisi sayılmasının sonuçları
İşçi Lehine
Alt işveren ilişkisinin muvazaalı olduğunun tespitinde işin niteliği ve asıl işin kapsamına dahil olup olmadığının değerlendirilmesi
İşçi Lehine
Alt işveren sözleşmesinin muvazaalı olduğunun tespitinde işin niteliği ve çalışma koşullarının belirleyici unsur olması