Alt İşveren (Taşeron) Çalışanlarının Hakları ve Asıl İşveren Sorumluluğu 2026
Yayın tarihi: 2026-03-31
Alt İşveren (Taşeron) Sistemi Nedir?
4857 sayılı İş Kanunu m.2/6 uyarınca, bir işverenin işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerinde ya da asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren alanlarda başka bir işveren ile iş alımı sözleşmesi yapması hâlinde bu ilişki "asıl işveren – alt işveren" ilişkisi olarak tanımlanır.
Muvazaalı Alt İşveren İlişkisi
Gerçek bir uzmanlık ihtiyacı ya da işletmesel gereklilik bulunmaksızın, yalnızca işçilerin daha az hakla çalıştırılması amacıyla kurulan alt işveren ilişkileri muvazaalı sayılır. Muvazaa tespiti hâlinde alt işverende çalışan işçiler, başından itibaren asıl işverenin işçisi sayılır ve tüm hakları asıl işverenden talep edilebilir.
Asıl İşverenin Müşterek (Müteselsil) Sorumluluğu
4857 m.2/6 son fıkrası: "Asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı alt işveren ile birlikte sorumludur." Bu sorumluluk müteselsil niteliktedir; işçi, alacaklarını dilerse yalnızca asıl işverenden, dilerse yalnızca alt işverenden, dilerse her ikisinden birlikte talep edebilir.
Asıl İşverenin Sorumlu Olduğu Alacaklar
| Alacak Türü | Asıl İşveren Sorumluluğu |
|---|---|
| Kıdem tazminatı | Müteselsilen sorumlu |
| İhbar tazminatı | Müteselsilen sorumlu |
| Ücret alacakları | Müteselsilen sorumlu |
| Fazla mesai ücreti | Müteselsilen sorumlu |
| Yıllık izin ücreti | Müteselsilen sorumlu |
| SGK prim eksiklikleri | İdari yükümlülük alt işverende; SGK rücu hakkı saklı |
Hizmet Alım Sözleşmesi Sona Erdiğinde İşçi Hakları
Asıl işveren değiştiğinde (yeni ihale) veya hizmet alım sözleşmesi sona erdiğinde, alt işverenin işçileri yeni alt işverene devredilmiyorsa iş sözleşmeleri sona erer. Bu durumda işçinin kıdem tazminatına hak kazanıp kazanmadığı, fesih nedeni ve kıdem süresine göre belirlenir.
Kıdem Süresinin Hesabında Tüm Alt İşveren Dönemlerinin Birleştirilmesi
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi'nin yerleşik içtihadına göre, işçi aynı işyerinde farklı alt işverenler bünyesinde kesintisiz çalışmışsa tüm dönemler tek kıdem süresi olarak değerlendirilir ve asıl işveren bu toplam süre üzerinden sorumlu tutulur.
2026 Güncel Değerler
| Gösterge | 2026 Değeri |
|---|---|
| Brüt asgari ücret | 33.030 TL |
| Kıdem tazminatı tavanı | 53.919,68 TL |
| SGK işveren prim payı | %21,75 |
| Alt işveren çalıştırma sınırı | İşyeri toplam işçi sayısının %100'ü geçemez (bazı sektörler hariç) |
İşçinin Yapması Gerekenler
- Tüm alt işverenlerle yapılan iş sözleşmelerini ve ödeme makbuzlarını saklayın.
- İşe giriş-çıkış bildirgelerinin (SGK) düzenli yapıldığını kontrol edin.
- Asıl işverenin adını ve SGK sicil numarasını belgeleyin.
- İhale/hizmet alım sözleşmelerinin sona erme tarihini takip edin; hakkınız doğduğunda arabuluculuk başvurusunu süresinde yapın.
Muvazaa Şüphesinde Başvuru Yolları
Alt işveren ilişkisinin muvazaalı olduğunu düşünen işçi, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı İş Teftiş Kurulu'na şikâyette bulunabilir. Müfettiş incelemesi sonucunda muvazaa tespiti yapılırsa alt işverende çalışan işçiler asıl işverenin işçisi olarak tescil edilir. Ayrıca iş mahkemesinde muvazaa tespiti davası açılabilir.
Bu rehber 2026 yılı mevzuatı ve Yargıtay içtihadı esas alınarak hazırlanmıştır. Hukuki danışmanlık için iş hukuku uzmanı bir avukattan destek alınması tavsiye edilir.