İş Hukuku

Alt İşveren (Taşeron) İlişkisi: Muvazaa, Asıl İş Kavramı ve İşçi Hakları (2026)

Yayın tarihi: 2026-04-08

Alt İşveren (Taşeron) Nedir?

4857 sayılı İş Kanunu'nun 2. maddesi uyarınca; bir işyerinde yürütülen mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerde ya da asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde başka bir işverenden iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerle işyerinde faaliyet gösteren işveren, alt işveren (taşeron) olarak tanımlanmaktadır. Asıl işveren ile alt işveren arasındaki iş ilişkisi özellikle hizmet alım sözleşmeleriyle kurulmaktadır.

Asıl İşveren — Alt İşveren Sorumluluğu

Asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı; alt işverenin bu Kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işverenle birlikte müteselsilen sorumludur (4857 m.2/f.6). Bu kural işçiyi koruma amacı taşımaktadır; işçi, ücret ve tazminat alacaklarını hem asıl işverene hem de alt işverene karşı aynı anda ileri sürebilir.

Muvazaa Nedir ve Nasıl Tespit Edilir?

Alt işverenlik ilişkisi yasal çerçeveye uygun kurulmamış ve gerçekte taraflarca gizlenen bir asıl işçi istihdamını örtbas etmek amacıyla kurulmuşsa muvazaa söz konusudur. Muvazaanın varlığı hâlinde alt işveren işçileri, başlangıçtan itibaren asıl işverenin işçisi sayılır ve asıl işverendeki emsal işçinin tüm haklarından yararlanır.

Yargıtay'ın Muvazaa Tespit Kriterleri (2026 İçtihadı)

Kriter	Muvazaaya İşaret Eden Durum
Talimat ilişkisi	Alt işçilere talimatı asıl işverenin personeli veriyor
Teknik uzmanlık	Alt işverenin bağımsız teknik uzmanlığı yok; yalnızca insan gücü sağlıyor
Asıl işin bölünmesi	Devredilen iş, asıl işverenin faaliyet konusundan ayrıştırılamıyor
Çalışma koşulları	Vardiya, ücret, izin gibi koşulları asıl işveren belirliyor
Ekonomik bağımsızlık	Alt işveren yalnızca bu tek iş veren için çalışıyor; risk ve kâr bölüşümü yok

Muvazaa Tespitinin Sonuçları

Alt işçi, iş ilişkisinin başlangıcından itibaren asıl işverenin işçisi kabul edilir.
Asıl işverendeki emsal işçinin ücret ve sosyal hakları esas alınır; fark tazminat olarak talep edilebilir.
Kıdem tazminatı, ihbar tazminatı ve yıllık izin hesapları asıl işveren bünyesindeki toplam çalışma süresi üzerinden yapılır.
SGK primleri eksik bildirildiyse asıl işveren idari para cezası ve prim farkı ödemekle yükümlü olabilir.

Hangi İşler Alt İşverene Verilebilir?

Devredilebilir İşler	Devredilemeyen İşler
Temizlik, güvenlik (yardımcı iş)	Şirketin temel üretim veya hizmet faaliyeti
Uzman yazılım geliştirme (teknolojik uzmanlık)	Mühendislik firmasında temel mühendislik hizmeti
Yemek-catering hizmeti (yardımcı)	Hastanede hasta bakım hizmetleri (asıl iş)
Özel teknik bakım onarım	Fabrikada temel üretim hattı çalışanları

Pratik Kontrol Listesi: Alt İşveren İlişkisinde Dikkat Edilecekler

Kontrol Maddesi	Evet/Hayır
Alt işverenlik sözleşmesi yazılı ve açık mı?	[ ] Evet [ ] Hayır
Devredilen iş yardımcı iş mi yoksa teknolojik uzmanlık mı?	[ ] Evet [ ] Hayır
Alt işverenin bağımsız teknik organizasyonu var mı?	[ ] Evet [ ] Hayır
Talimat yalnızca alt işveren tarafından mı veriliyor?	[ ] Evet [ ] Hayır
SGK bildirimleri alt işveren adına mı yapılıyor?	[ ] Evet [ ] Hayır
Alt işçilerin bordrolarını alt işveren mi ödüyor?	[ ] Evet [ ] Hayır