İş Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Süreci 2026 Rehberi
Yayın tarihi: 2026-01-15
İş Uyuşmazlıklarında Zorunlu Arabuluculuk
7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun 3. maddesi uyarınca, işçi ve işveren arasındaki bireysel iş hukuku uyuşmazlıklarında arabuluculuk, dava açılmadan önce tamamlanması zorunlu olan bir ön aşamadır. Arabuluculuğa başvurmaksızın açılan davalar, dava şartı eksikliği gerekçesiyle usulden reddedilmektedir.
Zorunlu Arabuluculuk Kapsamındaki Uyuşmazlıklar
- Kıdem tazminatı, ihbar tazminatı
- Fazla mesai, yıllık izin, ulusal bayram ve genel tatil ücretleri
- Ücret, prim, ikramiye ve diğer işçilik alacakları
- İşe iade davaları (feshin geçersizliği)
- Sendikal tazminat, eşit işlem tazminatı
- İş kazası ve meslek hastalığından doğan tazminat talepleri
Arabuluculuk Kapsamı Dışındaki Uyuşmazlıklar
- İş kazasından kaynaklanan cezai sorumluluk
- Toplu iş uyuşmazlıkları (grev, lokavt)
- İdare hukukuna ilişkin uyuşmazlıklar (SGK işlemi iptali vb.)
Arabuluculuk Süreci Adım Adım
1. Başvuru
Başvuru, uyuşmazlığın taraflarından biri tarafından UYAP Arabuluculuk Bilgi Sistemi (arabulucu.adalet.gov.tr) üzerinden çevrimiçi ya da arabuluculuk bürosu aracılığıyla yapılabilir. Başvuruda uyuşmazlığın konusu, taraflar ve talep edilen tutara ilişkin özet bilgi yer almalıdır.
2. Arabulucu Ataması
Arabuluculuk bürosu, Arabulucular Sicili'nden uzman bir arabulucu atar. Taraflar, atanan arabulucu yerine ortak iradeleriyle başka bir arabulucu da seçebilir. İşe iade davalarında arabulucu atanmasından itibaren 3 hafta içinde (uzatma halinde en fazla 1 hafta daha) sonuç alınması zorunludur. Diğer uyuşmazlıklarda süre başlangıçta 3 hafta, uzatma halinde en fazla 1 hafta daha olarak belirlenmiştir.
3. Görüşmeler
Arabulucu, her iki tarafla ya da tarafların ayrı ayrı katılımıyla görüşmeler yürütür. Arabuluculuk süreci gizlilik ilkesine tabidir; görüşmeler sırasında paylaşılan bilgiler mahkemede delil olarak kullanılamaz. Taraflar birden fazla oturumda bir araya gelebilir.
4. Anlaşma veya Anlaşamama
| Sonuç | Ne Olur? |
|---|---|
| Anlaşma sağlandı | Taraflarca imzalanan son tutanak, mahkeme kararı niteliğindedir; icraya koyulabilir. Ek onay gerekmez. |
| Kısmen anlaşma | Anlaşılan konular kesinleşir; anlaşılamayan konular için dava açılabilir. |
| Anlaşma sağlanamadı | Arabulucu son tutanağı düzenler; taraflar iş mahkemesinde dava açabilir. Arabuluculuk son tutanağı dava dilekçesine eklenmek zorundadır. |
| Taraf görüşmeye katılmadı | Mazeretsiz katılmayan taraf, yargılama giderlerinin tamamını karşılamak zorunda kalabilir (7036 m.3/16). |
2026 Arabuluculuk Ücret Tarifesi
Arabuluculuk sonucunda anlaşma sağlanması halinde arabulucunun ücreti, uyuşmazlık değeri üzerinden hesaplanır ve taraflarca eşit olarak karşılanır. Anlaşma sağlanamadığında ise arabulucu ücreti devlet tarafından ödenir.
| Uyuşmazlık Değeri | Arabulucu Ücreti (Anlaşma Halinde) |
|---|---|
| 0 – 100.000 TL | %5 (Asgari 9.200 TL) |
| 100.001 – 500.000 TL | %4 |
| 500.001 TL ve üzeri | %3 |
Not: 2026 Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi Resmi Gazete'de yayımlanmaktadır; güncel tarifeyi doğrulamak için Adalet Bakanlığı arabuluculuk sayfasını inceleyin.
Arabuluculuk Sürecinde Dikkat Edilmesi Gerekenler
İşçi Açısından
- Taleplerini önceden belgeleyin: bordro, banka kayıtları, e-posta, tanık bilgileri.
- Alacak tutarını gerçekçi hesaplayın; abartılı talepler müzakereyi zorlaştırabilir.
- Teklif edilen anlaşmayı imzalamadan önce bir avukattan görüş alın; imzalanan tutanak kesin hüküm doğurur.
- Arabuluculuğa katılmamak, işe iade davalarında hakların yitirilmesine yol açabilir.
İşveren Açısından
- Arabuluculuğa katılmamak yargılama giderlerinin tamamının işverene yüklenmesine neden olabilir.
- Anlaşma, mahkeme sürecine kıyasla hem zaman hem de maliyet tasarrufu sağlar.
- Anlaşma tutanağını imzalamadan önce hukuki danışmanınızla değerlendirin.
Arabuluculuktan Sonra Dava Açma
Arabuluculukta anlaşma sağlanamazsa işçi, son tutanağın düzenlendiği tarihten itibaren 2 yıl içinde (zamanaşımı) iş mahkemesinde dava açabilir. İşe iade davalarında bu süre fesih bildiriminin tebliğinden itibaren 1 aydır. Arabuluculuk son tutanağının dava dilekçesine eklenmesi zorunludur; aksi takdirde dava şartı eksikliği nedeniyle reddedilir.