Çalışma Saatleri ve Dinlenme Molaları 2026: Yasal Sınırlar, Fazla Mesai ve Ara Dinlenme Hakları
Yayın tarihi: 2026-03-30
Yasal Çalışma Süresi Sınırları
4857 sayılı İş Kanunu'nun 63. maddesi uyarınca haftalık çalışma süresi en fazla 45 saattir. Bu süre, aksi kararlaştırılmadıkça haftanın çalışılan günlerine eşit biçimde bölüştürülür. Tarafların anlaşmasıyla günlük çalışma süresi 11 saate kadar çıkarılabilir; ancak bu durumda haftalık 45 saatlik üst sınır aşılamaz.
| Çalışma Biçimi | Haftalık Azami Süre | Günlük Azami Süre |
|---|---|---|
| Standart çalışma | 45 saat | 11 saat (taraflarca) |
| Gece çalışması (22:00–06:00) | 45 saat | 7,5 saat (m.69) |
| Yer altı maden işleri | 37,5 saat | 7,5 saat |
| Sağlık hizmetleri (m.69 istisnası) | 45 saat | 11 saat |
Ara Dinlenme (Mola) Hakları
4857 m.68 uyarınca çalışma süresinin aralıksız veya bölünmez biçimde uzatılması yasaktır. Günlük çalışma süresine göre aşağıdaki ara dinlenmeler zorunludur:
| Günlük Çalışma Süresi | Zorunlu Ara Dinlenme |
|---|---|
| 4 saate kadar | 15 dakika |
| 4 saat 1 dk – 7,5 saat | 30 dakika |
| 7,5 saatten fazla | 60 dakika |
Ara dinlenme süresi çalışma süresinden sayılmaz ve ücretsizdir; ancak toplu iş sözleşmesi veya iş sözleşmesiyle ücretli hale getirilebilir.
Fazla Çalışma (Fazla Mesai)
Haftalık 45 saati aşan her çalışma saati fazla çalışma sayılır. Fazla çalışma için işçinin yazılı onayı alınmalıdır (m.41/8). Fazla çalışma ücretinin hesabı:
| Çalışma Türü | Ücret Artışı |
|---|---|
| Haftalık 45 saati aşan çalışma | Normal saat ücreti + %50 zam |
| Denkleştirme sistemiyle haftalık 45+ saat | Serbest zaman (1,5 saat / 1 saat mesai) |
Yıllık fazla mesai sınırı: 270 saattir. Bu sınırı aşan fazla mesai yaptırmak yasaklanmış olup aşılması halinde idari para cezası uygulanır.
Denkleştirme Çalışması
Taraflarca yazılı olarak kararlaştırılması koşuluyla, bazı dönemlerde 45 saatin altında, bazı dönemlerde üstünde çalışılabilir; ancak denkleştirme süresi 2 ayı (yazılı sözleşmeyle 4 ayı) aşamaz ve hiçbir günde 11 saati geçemez. Denkleştirme döneminde ortalama çalışma haftalık 45 saat sınırını karşıladığında fazla çalışma ücretine gerek kalmaz.
Gece Çalışması Kısıtlamaları
4857 m.69 uyarınca gece çalışması 22:00–06:00 arasında yapılan çalışmadır. Gece çalışmasının günlük süresi 7,5 saati aşamaz. Gece çalışmasından gündüz çalışmasına geçiş için işçiye en az 11 saat dinlenme süresi tanınmalıdır.
Çalışma Süresi Kayıtları ve İspat
İşveren, işçilerin çalışma saatlerini kayıt altına almakla yükümlüdür (m.67). Fazla mesaiye ilişkin Yargıtay 9. Hukuk Dairesi içtihadında; işçinin fazla mesai yapıldığını ispat etmesi gerekmekte, ancak bu ispat tanık beyanı, işyeri giriş-çıkış kayıtları ve mesai çizelgeleriyle sağlanabilmektedir. İşverenin ödeme yaptığını ispat yükü ise kendisindedir.
2026 Özet Tablo
| Parametre | Değer |
|---|---|
| Haftalık azami çalışma | 45 saat |
| Günlük azami çalışma | 11 saat (taraflarca belirlenebilir) |
| Fazla mesai zam oranı | %50 |
| Yıllık fazla mesai sınırı | 270 saat |
| Brüt asgari ücret (2026) | 33.030 TL |
| Kıdem tazminatı tavanı | 53.919,68 TL |
| SGK işveren prim payı | %21,75 |
Bu rehber bilgilendirme amaçlıdır. Bireysel çalışma süresi hesaplamaları için iş hukuku uzmanından destek almanız önerilir.