Çalışma Saatleri, Mola Hakları ve Denkleştirme Uygulaması (2026)
Yayın tarihi: 2026-02-05
Yasal Haftalık Çalışma Süresi
4857 sayılı İş Kanunu'nun 63. maddesi uyarınca, genel çalışma süresi haftada en çok 45 saattir. Bu süre, aksi kararlaştırılmadıkça haftanın çalışılan günlerine eşit biçimde bölüştürülür. Haftalık 45 saatlik sınır aşılmaksızın günlük çalışma süresi taraflarca serbestçe belirlenebilir; ancak günde 11 saati geçemez.
Günlük Çalışma Süresi ve Sınırı
Günlük çalışma süresi en fazla 11 saattir. Bu sınır, 45 saatlik haftalık kotanın aşılıp aşılmadığına bakılmaksızın uygulanır; dolayısıyla fazla mesai onayı olsa dahi günde 11 saatin üzerine çıkılamaz. Bazı istisnai işlerde (acil, kurtarma vb.) bu sınır esneyebilir.
Ara Dinlenme (Mola) Hakları
İş Kanunu m.68 kapsamında, günlük çalışma süresine göre zorunlu ara dinlenme süreleri şöyledir:
| Günlük Çalışma Süresi | Zorunlu Ara Dinlenme |
|---|---|
| 4 saate kadar | En az 15 dakika |
| 4 – 7,5 saat arası | En az 30 dakika |
| 7,5 saatten fazla | En az 1 saat |
Bu dinlenme süreleri çalışma süresinden sayılmaz; ancak işçinin işyerini terk etmesi zorunlu değildir. İşçi fiilen dinlenmeye bırakılmıyorsa bu süreler çalışma saatine eklenir ve fazla mesai hesabını etkiler.
Hafta Tatili Hakkı
Haftanın en az 6 günü çalışan işçi, yedinci günde 24 saatlik kesintisiz hafta tatili hakkına sahiptir. Bu güne ücretli izin verilmesi zorunludur; tatilde çalıştırılması hâlinde o güne ait ücretin ayrıca ödenmesi gerekir.
Denkleştirme Çalışması
Tarafların yazılı anlaşmasıyla iki aylık (toplu iş sözleşmesiyle dört aylık) bir denkleştirme süresi belirlenebilir. Bu dönemde bazı haftalarda 45 saatin üzerinde çalışılabilir; ancak dönem ortalamasının 45 saati aşmaması şartıyla fazla mesai ücreti ödenmez. Günlük 11 saatlik üst sınır denkleştirme döneminde de geçerliliğini korur.
Gece Çalışması
Gece çalışması, gece 20:00 ile sabah 06:00 arasındaki süredir. Günlük gece çalışması 7,5 saatle sınırlıdır. Gece vardiyasına zorunlu geçiş yapılamaz; yazılı onay gereklidir. Gece çalışmasında saatlik ücrete %25 zam uygulanır (4857 m.69).
2026 Yılında Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar
2026 yılı asgari ücreti 33.030 TL brüt, SGK işveren payı ise %21,75'tir (5 puanlık Hazine desteği hâlâ uygulanmaktadır). İşverenin fazla mesai ödemelerini hesaplarken bu ücret tabanını esas alması; gece vardiyası çalışanları için ise %25 zammı giydirilmiş ücrete dahil etmesi gerekmektedir.
Yargıtay'ın Güncel Tutumu
Yargıtay 22. Hukuk Dairesi, 2024 yılında verdiği çeşitli kararlarla fazla mesai ispatında belgesel delilin (GPS kayıtları, kart sistemi, puantaj cetveli) esas alınması gerektiğini vurgulamıştır. Soyut tanık beyanlarına dayalı hesaplamalarda hâkimin makul bir indirim uygulaması gerektiği de yerleşik içtihat hâline gelmiştir.