Doğum ve Ebeveyn İzni Hakları 2026: Analık, Babalık ve Ücretsiz İzin
Yayın tarihi: 2026-01-20
Doğum ve Ebeveyn İzni Nedir?
Türk iş hukukunda doğum izni, 4857 sayılı İş Kanunu'nun 74. maddesiyle düzenlenmiştir. Bu madde hem kadın hem de erkek çalışanlara belirli süreli izin hakları tanımaktadır. 2026 yılı itibarıyla geçerli olan haklar aşağıda özetlenmiştir.
Analık (Doğum) İzni Süreleri
Kadın çalışanlara doğumdan önce 8 hafta, doğumdan sonra 8 hafta olmak üzere toplam 16 hafta ücretli analık izni verilir. Çoğul gebelikte (ikiz vb.) bu süre doğum öncesi 10, doğum sonrası 8 hafta olarak uygulanır.
- Zorunlu bir durum olmadıkça, doğumdan önceki 3 haftalık süre işyerinde çalışmak isteyen kadına hekimin onayıyla bu hak kullandırılabilir; bu durumda doğum öncesi 3 hafta, doğum sonrası izne eklenir.
- Erken doğum halinde kullanılamayan doğum öncesi izin, doğum sonrası izne eklenir.
- Analık iznindeki ücret, SGK tarafından geçici iş göremezlik ödeneği olarak karşılanır; işveren bu süre için ücret ödemekle yükümlü değildir ancak farklı düzenleme yapabilir.
SGK Analık Ödeneği 2026
5510 sayılı Kanun m.18 uyarınca analık iznindeki çalışan, son 12 aydaki prim ödeme gün sayısına göre günlük kazancının 2/3'ü oranında ödenek alır.
| Kriter | Değer |
|---|---|
| 2026 Brüt Asgari Ücret | 33.030 TL |
| Asgari ücretli için günlük kazanç | 33.030 / 30 = 1.101 TL |
| Günlük ödenek (2/3) | 734 TL |
| 16 haftalık toplam ödenek (asgari ücret için) | 734 × 112 gün ≈ 82.208 TL |
Not: Prim ödeme gün sayısı 90'ın altında kalan çalışanlar analık ödeneğine hak kazanamaz; bu durumda işveren ücretini ödemek zorundadır.
Babalık İzni
4857 m.74 uyarınca çocuğun doğumu halinde erkek işçilere 5 iş günü ücretli babalık izni tanınmaktadır. Bu süre iş gününe göre hesaplanır; ulusal bayram ve hafta tatili bu süreye dahil edilmez.
Ücretsiz Doğum İzni (4857 m.74/2)
Analık izninin sona ermesinin ardından, anne veya baba işçi isteğe bağlı olarak 6 aya kadar ücretsiz izin talep edebilir. Bu izin hakkından yalnızca ebeveynlerden biri yararlanabilir.
- Ücretsiz izin süresince ücret ödenmez; ancak iş sözleşmesi askıda kalır, sona ermez.
- Bu süre kıdeme sayılmaz.
- SGK primleri ödenmez; ancak isteğe bağlı sigorta yapılabilir.
- İşveren, ücretsiz izin bitiminde işçiyi eski pozisyonuna veya eşdeğer bir pozisyona almakla yükümlüdür.
Emzirme İzni
Doğum yapan kadın işçiye, çocuğu bir yaşını doldurana kadar günde toplam 1,5 saat süt izni verilir. Bu sürenin nasıl kullanılacağını işçi belirler; bu süre çalışma süresinden sayılır ve ücret kesilmez.
Kısmi Süreli Çalışma Hakkı
Ebeveyn işçiler, çocuğun mecburi ilköğretim çağının başladığı tarihe kadar kısmi süreli çalışma talep edebilir. Bu hakkın kullanılması, iş sözleşmesinin esaslı değişikliği sayılmaz ve işveren haklı neden olmaksızın reddedemez.
İşverenin Yükümlülükleri
- Hamilelik ve doğum nedeniyle iş sözleşmesini feshetmek yasaktır; aksi hâlde 4857 m.5 kapsamında cinsiyet ayrımcılığı tazminatı doğar.
- Analık iznindeki süre, kıdem tazminatına esas hizmete dahil edilir.
- 2026 yılında kıdem tazminatı tavanı 53.919,68 TL olup analık izninde geçen süre bu hesaba katılır.