Engelli Çalışan İstihdamında SGK Teşvikleri ve İşveren Yükümlülükleri (2026)
Yayın tarihi: 2026-03-28
Engelli Çalışan İstihdam Zorunluluğu
4857 sayılı İş Kanunu'nun 30. maddesi uyarınca elli veya daha fazla işçi çalıştıran özel sektör işyerlerinde toplam işçi sayısının %3'ü oranında engelli işçi çalıştırılması zorunludur. Kamuda bu oran %4'tür (eski 657 sayılı DMK m.53 kapsamı). Bu oran hesaplanırken kesirler tama yükseltilir.
Kontenjan Hesaplama Örneği (2026)
| İşçi Sayısı | Zorunlu Engelli Kontenjanı (%3) |
|---|---|
| 50–66 işçi | 1 engelli işçi |
| 67–133 işçi | 2 engelli işçi (67 × 0,03 = 2,01 → 2) |
| 134–200 işçi | 4 engelli işçi |
| 201–333 işçi | 6 engelli işçi |
Engelli kontenjanının hesaplanmasında tüm şube ve birimler toplam işçi sayısına dahil edilir; ancak her ayrı SGK işyeri sicil numarasına sahip birim kendi başına değerlendirilebilir.
SGK Prim İndirimi Teşviki
5510 sayılı Kanun'un 81. maddesi çerçevesinde düzenlenen teşvik kapsamında engelli çalışanların prime esas kazançları üzerinden hesaplanan işveren SGK payının tamamı Hazine tarafından karşılanmaktadır. Bu teşvikin uygulanabilmesi için şu koşullar aranmaktadır:
- Çalışanın en az yüzde kırk oranında engelli olduğunu gösteren geçerli engel raporunun bulunması,
- İşyerinin SGK primlerinde vadesi geçmiş borcunun bulunmaması,
- Bildirimlerin yasal süresinde yapılmış olması.
İŞKUR Destekleri ve Mesleki Rehabilitasyon
Türkiye İş Kurumu (İŞKUR), engelli bireylerin istihdamını desteklemek amacıyla işverenlere çeşitli mali katkılar sağlar:
| Destek Türü | Kapsam |
|---|---|
| Mesleki Eğitim Desteği | Engelli çalışanın işe uyum eğitiminin İŞKUR tarafından karşılanması |
| Ücret Desteği | Bazı programlarda engelli çalışanın ücretinin belirlenen süreyle kısmen desteklenmesi |
| İşyeri Uyum Desteği | Engelli çalışanın çalışma ortamına uygun düzenlemeler için İŞKUR'dan teknik/mali katkı |
Kontenjanın Eksik Doldurulması Halinde İdari Para Cezası
4857 m.101 uyarınca engelli kontenjanını doldurmayan işveren, her ay için eksik istihdam edilen engelli işçi başına idari para cezasına çarptırılır. 2026 yılında bu ceza tutarı Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından yıllık yeniden değerleme oranıyla güncellenmektedir; güncel tutarlar bakanlığın resmi web sitesinden teyit edilmelidir.
Engellilik Tazminatı ve Ayrımcılık Yasağı
4857 m.5 eşit davranma ilkesi engelli çalışanlar için de geçerlidir. İşverenin engel gerekçesiyle ücret, terfi veya çalışma koşullarında ayrımcılık yapması halinde işçi, dört aya kadar ücret tutarında ayrımcılık tazminatı talep edebilir. Yargıtay 9. HD içtihadına göre engellilik nedeniyle fesih, geçerli fesih değil haksız fesih sayılır; işe iade hakkı doğabilir.
2026 Temel Parametreler
| Kalem | Değer |
|---|---|
| Brüt Asgari Ücret (2026) | 33.030 TL/ay |
| Kıdem Tazminatı Tavanı | 53.919,68 TL/yıl |
| SGK İşveren Prim Payı | %21,75 |
| Engelli Teşvikinde İşveren SGK Payı | Hazine tarafından karşılanır (%0) |
| Zorunlu Engelli Kontenjanı (özel sektör) | %3 (50+ işçi) |
Not: Engelli raporu; yüzde kırk ve üzeri engellilik derecesini göstermelidir. Engel raporu olmayan veya oranı kırk altında kalan çalışanlar kontenjan hesabına dahil edilmez. Kontenjan bildirimlerinin İŞKUR'a düzenli yapılması önerilir. 2026 brüt asgari ücret 33.030 TL, kıdem tazminatı tavanı 53.919,68 TL, SGK işveren prim payı %21,75.