İş Kazası: Bildirim Süreci, İşveren Yükümlülükleri ve Tazminat Hakları 2026
Yayın tarihi: 2026-04-01
İş Kazası Nedir?
5510 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu'nun 13. maddesi iş kazasını şu şekilde tanımlamaktadır: sigortalının işyerinde bulunduğu sırada, işveren tarafından yürütülen iş nedeniyle veya görevli olarak işyeri dışında başka bir yere gönderilmesi hâlinde, işveren tarafından sağlanan bir taşıtla işe gidip gelirken ya da emziren kadın sigortalının süt izni sırasında meydana gelen ve sigortalıyı hemen veya sonradan bedence ya da ruhça özre uğratan olaydır.
Bildirimi Zorunlu Olan Taraflar ve Süreler
| Yükümlü | Süre | Bildirim Makamı |
|---|---|---|
| İşveren | Kazadan sonraki 3 iş günü içinde | SGK (e-Bildirge veya yazılı) |
| İşveren | Derhal (ölümlü veya ağır kazalarda) | Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğü |
| Sağlık Tesisi | Kazayı öğrendiği günden itibaren en geç 3 iş günü | SGK |
Süresinde bildirim yapılmaması hâlinde işverene idari para cezası uygulanır (6331 m.26).
İşverenin 6331 Sayılı İSG Kanunu Kapsamındaki Yükümlülükleri
- Risk değerlendirmesi yapmak veya yaptırmak (m.10)
- İş güvenliği uzmanı ve işyeri hekimi istihdam etmek ya da OSGB'den hizmet almak (m.6)
- Çalışanları iş sağlığı ve güvenliği konusunda eğitmek (m.17)
- Kişisel koruyucu donanım sağlamak ve kullandırmak (m.12)
- Acil durum planları oluşturmak (m.11)
Bu yükümlülüklerin yerine getirilmemesi, iş kazası tazminat davalarında işveren kusur oranını doğrudan etkiler.
Kusur Dağılımı ve Tazminat
Yargıtay 21. Hukuk Dairesi iş kazası tazminat davalarında kusur dağılımını belirlerken üç temel unsuru inceler:
- İşverenin kusuru: Risk değerlendirmesi eksikliği, KKD sağlamamak, eğitim vermemek, denetim ihmal etmek
- İşçinin kusuru: Güvenlik kurallarını bilerek ihlal etmek, KKD'yi takmamak
- Üçüncü kişi ya da mücbir sebep: İşçi ya da işverenle ilgili olmayan dış etkenler
| İşveren Kusur Oranı | Durum |
|---|---|
| %100 | Tüm önlemler ihmal edilmiş, risk değerlendirmesi yok |
| %75–%80 | Risk değerlendirmesi yapılmamış, KKD sağlanmamış |
| %50–%60 | Kısmi önlem alınmış, denetim eksikliği |
| %20–%40 | İşçinin ağırlıklı kusuru, işveren yalnızca denetim eksikliği |
İşçinin Tazminat Hakları
| Tazminat Türü | Dayanak | Açıklama |
|---|---|---|
| Sürekli İş Göremezlik Geliri | 5510 m.17 | SGK tarafından maluliyet oranına göre ödenir |
| Maddi Tazminat | TBK m.54-55 / 4857 | SGK geliri mahsup edilerek aktüer hesabıyla belirlenir |
| Manevi Tazminat | TBK m.56 | Sakatlığın kalıcılığı ve yaşa göre mahkemece takdir edilir |
| Destekten Yoksun Kalma Tazminatı | TBK m.53 | Ölümlü kazalarda aile üyelerine ödenir |
Uygulamada Dikkat Edilecekler
- Kaza yerini fotoğraflamak, tanıkların bilgilerini almak ve hastane acil kayıtlarını saklamak ispat açısından kritiktir.
- İşveren tarafından düzenlenen kaza tutanağını imzalamadan önce dikkatle okuyun; yanlış kusur tespiti içeriyorsa imzalamayın.
- SGK iş kazası soruşturması tamamlanmadan tazminat davası açılabilir; ancak SGK raporu mahkemelerde ağırlıklı delil sayılır.
- Maddi tazminat davalarında zamanaşımı, zararın ve sorumlusunun öğrenilmesinden itibaren 2 yıl ve her hâlde olaydan itibaren 10 yıldır.
- 2026 brüt asgari ücret: 33.030 TL/ay; kıdem tazminatı tavanı: 53.919,68 TL; SGK işveren prim payı: %21,75.