İş Kazası Bildirimi ve Tazminat Hakları 2026: İşçi ve İşveren Rehberi

İş Kazası Nedir?

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 13. maddesi uyarınca iş kazası; sigortalının işyerinde bulunduğu sırada, işveren tarafından yürütülmekte olan iş nedeniyle, bir işverene bağlı olarak çalışırken yüklenen görev nedeniyle, emziren sigortalı kadının süt vermek için ayrıldığı zamanlarda veya sigortalıların işverence sağlanan araçla işyerine gidip gelirken meydana gelen ve sigortalıyı hemen veya sonradan bedence ya da ruhça özüre uğratan olaydır.

Bildirim Yükümlülükleri ve Süreler

İşverenin Bildirimi

İş kazası gerçekleştiğinde işverenin iki ayrı bildirim yapması zorunludur:

• Kolluk kuvvetlerine bildirim: Kazanın olduğu yerdeki yetkili kolluk birimine derhal bildirim yapılmalıdır.
• SGK'ya bildirim: 5510 m.13 uyarınca kazanın olduğu tarihten itibaren 3 iş günü içinde SGK'ya e-bildirim sisteminden bildirim yapılması zorunludur. Kazanın işyeri dışında başka bir ilde meydana gelmesi hâlinde bu süre 3 iş günü olarak uygulanır.

Yasal süre aşıldığında SGK, 5510 m.102/1-b kapsamında idari para cezası uygular. 2026 yılı için bildirim yükümlülüğünü yerine getirmeyen işverene aylık asgari ücretin iki katı tutarında ceza uygulanmaktadır (2026: 33.030 × 2 = 66.060 TL).

İşçinin Bildirimi

İş kazasına uğrayan işçinin de durumu derhal işverene bildirmesi zorunludur. Bildirim gecikmesi durumunda işçi hak kayıplarıyla karşılaşabilir.

SGK Geçici İş Göremezlik Ödeneği

Sürekli Maluliyet ve Ölüm Aylığı

İş kazası sonucunda sürekli iş göremezlik durumu oluşursa SGK maluliyet aylığı bağlar. Maluliyet oranı %10'un altında ise toplu ödeme; %10 ve üzerinde ise aylık bağlanır. İş kazası sonucu ölüm hâlinde hak sahiplerine ölüm aylığı ve cenaze yardımı ödenir.

Maddi ve Manevi Tazminat Hakları

SGK ödenekleri, işçinin uğradığı gerçek zararı tam olarak karşılamayabilir. Bu durumda işçi veya mirasçıları Borçlar Kanunu ve 6331 sayılı İSG Kanunu kapsamında işverenden tazminat talep edebilir.

• Maddi tazminat: Gelir kaybı, tedavi giderleri, bakım masrafları, SGK ödenekleri düşüldükten sonra kalan gerçek zarar.
• Manevi tazminat: İşçinin veya ölüm hâlinde yakınlarının acı ve ıstırabını karşılamak amacıyla talep edilebilir. Yargıtay, manevi tazminat miktarını somut olayın ağırlığına ve tarafların ekonomik durumuna göre belirler.
• İşverenin kusuru: Tazminat miktarı, kusur oranına göre belirlenir. %0 kusurda tazminat doğmaz; tam kusur hâlinde tam tazminata hükmedilir.

İşverenin İSG Yükümlülükleri (6331 Sayılı Kanun)

İş kazasının önlenmesi için 6331 sayılı İSG Kanunu işverene kapsamlı yükümlülükler getirir:

• Risk değerlendirmesi yapmak ve belgelemek
• İş güvenliği uzmanı ve işyeri hekimi görevlendirmek
• Çalışanlara İSG eğitimi vermek
• Kişisel koruyucu donanım (KKD) sağlamak
• Acil durum planı hazırlamak

Bu yükümlülüklerin yerine getirilmemesi hâlinde 6331 m.26 kapsamında idari para cezaları uygulanır. 2026 yılında temel ihlaller için öngörülen ceza miktarı 10.000 TL ila 200.000 TL arasında değişmektedir.

2026 Güncel Rakamlar

Yargıtay İçtihadı

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu ve 21. Hukuk Dairesi, iş kazası davalarında aşağıdaki ilkeleri uygulamaktadır:

• İşverenin kusur tespiti için Adli Tıp veya bilirkişi raporu esas alınır.
• İşçinin müterafik kusuru tazminattan indirim nedenidir.
• İşverenin mutlak sorumluluk hâlleri dışındaki sorumluluğu kusura dayanır; ispat yükü genellikle işçidedir.
• SGK rücu davaları, SGK'nın ödenekler için işverenden geri istemesini düzenler; bu davalar tazminat davasını etkilemez.