İş Kazası Tazminatı 2026: Hesaplama Yöntemi, İşveren Sorumluluğu ve Başvuru Süreci

İş Kazası Nedir? (5510 m.13)

5510 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu'nun 13. maddesi uyarınca iş kazası; sigortalının işyerinde bulunduğu sırada, işveren tarafından yürütülmekte olan iş nedeniyle ya da işçinin görev yaparken geçirdiği kaza sonucu bedensel veya ruhsal zarara uğradığı olaydır. Ayrıca işyerine gidiş-dönüş yolculuğu sırasında meydana gelen kazalar da iş kazası sayılmaktadır.

Bildirim Yükümlülükleri

• İşveren: Kazayı öğrendiği günden itibaren 3 iş günü içinde SGK'ya bildirmekle yükümlüdür (5510 m.13/2).
• İşçi / Yakınları: Ölümlü kazalarda veya bildirim yapılmayan durumlarda, işçi ya da yakınları SGK'ya doğrudan başvurabilir.
• Bildirim yapılmaması halinde işveren, SGK'nın yaptığı giderleri tazmin etmek zorundadır.

SGK Tarafından Sağlanan Yardımlar

İşveren Aleyhine Tazminat Davası

SGK ödemeleri işverenin tazminat sorumluluğunu ortadan kaldırmaz. İşçi, SGK tarafından karşılanmayan zararın kalan kısmını işverenden talep edebilir. Bu tazminat iki ana başlıkta ele alınır:

1. Maddi Tazminat

Maddi tazminat hesabında şu yöntem izlenir:

1. Gerçek gelirin tespiti: SGK kayıtlarında görünen ücret değil, fiilen elde edilen brüt ücret esas alınır. Ücretin düşük gösterilmesi halinde mahkeme tanık beyanı ve banka kayıtlarıyla gerçek ücreti araştırır.
2. Maluliyet oranı: Sosyal Güvenlik Yüksek Sağlık Kurulu veya Adli Tıp Kurumu tarafından belirlenir.
3. Aktüer hesaplama: TRH-2010 yaşam tablosu ve %1,8 teknik faiz oranı kullanılarak, kazanın olduğu tarihten emeklilik yaşına kadar (erkeklerde 60, kadınlarda 58 yaş) oluşan net gelir kaybı hesaplanır.
4. SGK gelirinin mahsubu: Hesaplanan tazminattan SGK tarafından ödenen ya da ödenecek gelir, sermaye değerine çevrilerek düşülür.

2026 Örnek Hesaplama (asgari ücretli, %30 maluliyet, 35 yaşında):

2. Manevi Tazminat

Manevi tazminat, matematiksel bir formülle değil hakkaniyet ilkesiyle belirlenir. Yargıtay, manevi tazminat takdirinde şu ölçütleri gözetmektedir:

• Yaralanmanın ağırlığı ve kalıcılığı (uzuv kaybı, kronik ağrı, psikolojik travma)
• Olayın oluş şekli ve işverenin ihmalinin bilinçli olup olmadığı
• İşçinin yaşı ve sosyal durumu
• Emsal Yargıtay kararlarındaki manevi tazminat miktarları

Kusur Dağılımı ve Ortak Kusur

İş kazası tazminatında kusur oranı, A sınıfı iş güvenliği uzmanlarından oluşan bilirkişi heyeti tarafından belirlenir. 6331 s. İSG Kanunu kapsamındaki yükümlülüklerin ihlali (risk değerlendirmesi yapılmaması, KKD sağlanmaması, eğitim eksikliği) işveren kusurunu artıran faktörlerdir. İşçinin de kusurlu olması halinde tazminattan orantılı indirim yapılır; ancak iş güvenliği önlemleri alınmadan denetim yapılmaksızın sadece talimatname ile yükümlülük yerine getirilmiş sayılamaz.

Zamanaşımı

2026 brüt asgari ücret: 33.030 TL | SGK işveren payı: %21,75 | Kıdem tazminatı tavanı: 53.919,68 TL.

Bu rehber bilgilendirme amaçlıdır; bireysel hukuki değerlendirme için iş hukuku uzmanından destek almanız önerilir.