İş Sözleşmesi Feshi ve İşçi Hakları Rehberi 2026: Savunma, İtiraz ve Arabuluculuk

İşveren Fesih Yapabilir mi?

Evet; ancak iş güvencesi kapsamındaki işçilerin sözleşmesi yalnızca "geçerli sebep" veya "haklı sebep" ile feshedilebilir. İş güvencesi kapsamı: en az 30 işçi çalıştıran işyerlerinde, en az 6 ay kıdemi bulunan ve belirsiz süreli iş sözleşmesiyle çalışan işçiler (4857 m.18).

Feshin Türleri ve İşçi Hakları

1. Geçerli Nedenle Fesih (4857 m.17-19)

Geçerli sebep; işçinin yetersizliği, davranışları veya işletme gereksinimi olabilir. Geçerli sebeple fesihte:

• İşveren, fesih bildiriminde sebebi açıkça yazmalıdır.
• İşçinin davranış veya yetersizliğine dayanıyorsa, fesih öncesinde işçiden yazılı savunma alınması zorunludur (4857 m.19).
• İhbar süresine uyulmalı ya da ihbar tazminatı ödenmelidir.
• Kıdem tazminatı ödenir (1 yılı aşan hizmetlerde).

2. Haklı Nedenle Fesih (4857 m.25)

İşveren, 4857 m.25 kapsamındaki ağır ihlallerde (ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırılık, sağlık nedenleri, zorlayıcı sebepler) iş sözleşmesini haklı nedenle ve ihbar süresine uymaksızın derhal feshedebilir. m.25/II (ahlak ve iyi niyet ihlali) kapsamındaki fesihte kıdem tazminatı ödenmez.

3. Süreli (İhbarlı) Fesih (4857 m.17)

Bu süreler asgari sürelerdir; iş sözleşmesiyle artırılabilir. İhbar süresine uyulmadan yapılan fesihlerde ihbar tazminatı doğar.

Savunma Hakkı — İşçi Ne Yapabilir?

İşveren, davranış veya yetersizlik gerekçesiyle feshetmeden önce yazılı savunma almak zorundadır. Savunma hakkı tanınmadan yapılan fesih; feshin geçerli bir sebebe dayanıp dayanmadığından bağımsız olarak, tek başına feshi geçersiz kılabilir (Yargıtay yerleşik içtihadı). İşçi, haksız bulunan feshe karşı şunları yapabilir:

1. Arabuluculuya başvurmak: 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu m.3 uyarınca iş davalarında arabuluculuk zorunlu ön koşuldur. Fesih bildiriminden itibaren 2 ay içinde arabulucuya başvurulması gerekir.
2. İşe iade davası açmak: Arabuluculukta anlaşılamaması hâlinde 2 hafta içinde iş mahkemesinde işe iade davası açılabilir.
3. Tazminat davası açmak: İşe iade talebinde bulunmak yerine ya da ek olarak kıdem, ihbar ve diğer alacakların tahsili için dava açılabilir.

İşe İade Kararı Sonrasında Ne Olur?

İşçinin işe iade davası kazanması hâlinde işveren, kararın kesinleşmesinden sonra işçinin işe başlama talebini izleyen 1 ay içinde işçiyi işe başlatmak zorundadır. İşe başlatmama hâlinde:

• İşe başlatmama tazminatı: En az 4, en fazla 8 aylık brüt ücret (sendikal nedenle fesihte en az 1 yıllık ücret).
• Boşta geçen süre ücreti: En fazla 4 aylık brüt ücret (kararın kesinleşmesine kadar geçen süre).

2026 Temel Alacak Kalemleri Özeti

Zamanaşımı Süreleri