İş Sözleşmesi Türleri ve Fesih Usulleri: 2026 Kapsamlı Rehber

İş Sözleşmesi Türleri

4857 sayılı İş Kanunu kapsamında iş sözleşmeleri çeşitli ölçütlere göre sınıflandırılır. En temel ayrım; belirli süreli ve belirsiz süreli sözleşmeler arasındaki farktır. Bu ayrım; tazminat hakları, fesih usulleri ve iş güvencesi bakımından belirleyici sonuçlar doğurur.

Belirsiz Süreli İş Sözleşmesi

Başlangıçta belirli bir süre öngörülmeksizin kurulan sözleşmedir. İşçi-işveren ilişkisinde asıl olan sözleşme türü budur; taraflarca aksi kararlaştırılmamışsa sözleşme belirsiz süreli kabul edilir. Bu sözleşmelerde;

• İşveren, haklı neden olmaksızın fesihte kıdem ve ihbar tazminatı ödemek zorundadır.
• Otuz ve daha fazla işçi çalıştıran işyerlerinde en az altı aylık kıdemi olan işçiler iş güvencesinden yararlanır (4857 m.18-21).
• Taraflardan biri bildirim süresine uymadan feshederse ihbar tazminatı doğar.

Belirli Süreli İş Sözleşmesi

Belirli bir süre için ya da belirli bir işin tamamlanması amacıyla kurulan sözleşmedir. 4857 m.11 uyarınca bu tür sözleşme; esaslı bir neden olmaksızın zincirleme biçimde yenilenemez; yenilenirse belirsiz süreli sözleşmeye dönüşür.

Belirli Süreli Sözleşmenin Esaslı Nedenleri

• İşin niteliği bakımından belirli bir süre veya dönemle sınırlı olması (proje bazlı iş, sezonluk tarım)
• Belli bir olgunun ortaya çıkmasına bağlı çalışma (doğum izni yedeği, askerlik dolgusu)
• Staj veya belirli nitelik kazandırmaya yönelik çalışma

Belirli Süreli Sözleşmenin Sona Ermesi

Sürenin dolmasıyla kendiliğinden sona erer; ihbar tazminatı ve kıdem tazminatı doğmaz (kıdem tazminatı istisnalar için aşağıya bakınız). Ancak taraflardan biri süre dolmadan sözleşmeyi haksız biçimde feshederse, kalan sürenin ücret tutarı kadar tazminat öder.

Diğer Sözleşme Türleri

Fesih Türleri ve Hukuki Sonuçları

1. İşverenin Haklı Nedenle Derhal Feshi (4857 m.25)

Sağlık sebepleri, ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırılık, zorlayıcı nedenler ve gözaltı/tutukluluk hâllerinde işveren sözleşmeyi derhal ve tazminatsız feshedebilir. Haklı neden sayılan fiillerin bir kısmı (hırsızlık, tehdit, cinsel taciz vb.) için 6 günlük hak düşürücü süre içinde fesih bildirilmelidir.

2. İşverenin Geçerli Nedenle Feshi (4857 m.18)

İş güvencesi kapsamındaki işçiler için geçerli nedene dayanan fesihte; savunma alınması zorunludur (m.19), yazılı fesih bildiriminde neden açıkça belirtilmeli, ihbar sürelerine uyulmalı ya da peşin ödeme yapılmalıdır. Geçerli neden bulunması hâlinde kıdem ve ihbar tazminatı ödenir; ancak işe iade davası açılamaz.

3. İşçinin Haklı Nedenle Derhal Feshi (4857 m.24)

Sağlık sebepleri, işverenin ahlak ve iyi niyet kurallarını ihlali ile zorlayıcı nedenler kapsamında işçi sözleşmeyi kıdem tazminatına hak kazanarak ve ihbar tazminatı ödemeksizin derhal feshedebilir.

4. Anlaşmalı Fesih (İkale)

Tarafların karşılıklı rızasıyla sözleşmenin sona erdirilmesidir. Geçerli olabilmesi için işçiye sağlanan makul yarar koşulunun sağlanması gerekir; Yargıtay, baskı altında imzalatılan ikaleleri işçi aleyhine geçersiz saymaktadır.

Fesihte Dikkat Edilmesi Gereken Usul Kuralları

2026 Güncel Rakamlar

2026 brüt asgari ücret 33.030 TL; kıdem tazminatı tavanı 53.919,68 TL; SGK işveren prim payı %21,75.