İş Sözleşmesi Türleri: Belirsiz, Belirli, Kısmi Süreli ve Çağrı Üzerine Çalışma — 2026 Rehberi
Yayın tarihi: 2026-03-28
İş Sözleşmesi Nedir?
İş sözleşmesi; işçinin bağımlılık ilişkisi içinde iş görmeyi, işverenin de ücret ödemeyi üstlendiği sözleşmedir. 4857 sayılı İş Kanunu'nun 8. maddesi uyarınca iş sözleşmesinin geçerliliği kural olarak herhangi bir şekil şartına bağlı değildir; ancak belirli süreli, kısmi süreli ve çağrı üzerine çalışma sözleşmeleri yazılı şekilde düzenlenmelidir.
Belirsiz Süreli İş Sözleşmesi
Süre sınırlandırılmadan kurulan sözleşmedir ve Türk iş hukukunda asıl türü oluşturur. Yazılı zorunluluğu yoktur; çalışma ilişkisinin varlığı ispat edilebiliyorsa sözleşme başlamış sayılır. Taraflardan biri sona erdirmek istediğinde, 4857 m.17'de belirlenen ihbar sürelerine uymak ya da karşı tarafa ihbar tazminatı ödemek zorundadır:
| Çalışma Süresi | İhbar Süresi | 2026 Asgari Ücretle İhbar Tazminatı |
|---|---|---|
| 6 aya kadar | 2 hafta | 33.030 ÷ 4 × 2 = yaklaşık 16.515 TL brüt |
| 6 ay – 1,5 yıl | 4 hafta | 33.030 ÷ 4 × 4 = yaklaşık 33.030 TL brüt |
| 1,5 yıl – 3 yıl | 6 hafta | 33.030 ÷ 4 × 6 = yaklaşık 49.545 TL brüt |
| 3 yıldan fazla | 8 hafta | 33.030 ÷ 4 × 8 = yaklaşık 66.060 TL brüt |
Belirli Süreli İş Sözleşmesi
Belirli süreli iş sözleşmesi yalnızca 4857 m.11 uyarınca "objektif ve haklı bir neden" bulunduğunda kurulabilir. Bu nedenler; işin niteliği bakımından süre sınırlılığı (proje, sezonluk iş, yedek personel gibi) ya da belirli bir olgunun gerçekleşmesiyle sınırlı çalışmadır. Neden olmaksızın kurulan belirli süreli sözleşme başlangıçtan itibaren belirsiz süreli sayılır.
Zincirleme Sözleşme Yasağı
Belirli süreli iş sözleşmesinin birden fazla kez yenilenmesi veya art arda yapılması halinde, yenileme için de esaslı neden bulunması gerekir. Esaslı neden yoksa son sözleşme belirsiz süreli sayılır. Yargıtay, bu kuralı katı biçimde uygulamaktadır.
| Durum | Sonuç |
|---|---|
| İlk belirli süreli sözleşme, haklı neden olmadan kuruldu | Başlangıçtan belirsiz süreli sayılır |
| Haklı nedenle kurulan sözleşme, neden kalkmadan yenilendi | Yenileme de geçerli |
| Neden kalktığı halde tekrar yenilendi | Son sözleşmeden itibaren belirsiz süreli |
Kısmi Süreli İş Sözleşmesi (Part-Time)
4857 m.13 uyarınca işçinin haftalık çalışma süresinin, emsal tam süreli işçiye göre önemli ölçüde az belirlendiği (genellikle 2/3'ün altı) sözleşmedir. Yazılı olarak yapılması zorunludur. Kısmi süreli çalışan; ücret, yıllık izin, kıdem tazminatı gibi haklardan orantılı biçimde yararlanır.
| Hak | Uygulama |
|---|---|
| Asgari Ücret | Saatlik kıstas: 33.030 TL ÷ 225 saat ≈ 146,80 TL/saat |
| Yıllık İzin | Tam süreliye oranla gün sayısı hesaplanır |
| Kıdem Tazminatı | Gerçek çalışma süresi ve kısmi giydirilmiş ücret üzerinden |
| SGK Prim | Fiili gün üzerinden bildirim; asgari günden az olamaz |
Çağrı Üzerine Çalışma Sözleşmesi
4857 m.14 uyarınca işçinin, ihtiyaç duyulduğu hallerde iş görme edimini yerine getireceğini, işverenin de bu sürelerde işçiyi çalıştıracağını kararlaştırdığı sözleşmedir. Yazılı zorunluluğu vardır; haftalık çalışma süresi belirlenmemişse 20 saat olarak kabul edilir. İşverenin çağrı yapması için işçiye en az 4 gün önceden bildirim yapması gerekir. Bildirim yapılmadan çağrılan işçi, çağrıyı reddetme hakkına sahiptir.
2026 Yılında İş Sözleşmesi Seçiminde Dikkat Edilecek Hususlar
- Brüt asgari ücret 33.030 TL; hiçbir sözleşme türünde bu tutarın altında ücret kararlaştırılamaz.
- Belirli süreli sözleşmelerde süre sona erdiğinde işçi kıdem tazminatına hak kazanamaz; ancak işveren erken feshederse tazminat doğar.
- SGK işveren prim payı %21,75; tüm sözleşme türleri için geçerlidir.
- Kıdem tazminatı tavanı 53.919,68 TL/yıl; belirsiz süreli ve haklı nedenli fesihlerde uygulanır.
- İş güvencesi hükümleri; 30+ işçi çalıştıran işyerlerinde, en az 6 aylık kıdeme sahip belirsiz süreli sözleşmeli işçilere uygulanır.
Sık Yapılan Hatalar
- Proje bitiminden bağımsız olarak aynı işçiyle defalarca belirli süreli sözleşme yenilenmesi (zincirleme sözleşme yasağı ihlali)
- Kısmi süreli sözleşmede asgari ücret hesabının yanlış yapılması; saatlik taban değer dikkate alınmadan aylık sabit tutar kararlaştırılması
- Çağrı üzerine çalışmada 4 günlük bildirim yükümlülüğünün yerine getirilmemesi
- Uzaktan çalışma sözleşmesinin yazılı düzenlenmemesi (4857 m.14/A ihlali)
Not: 2026 yılı brüt asgari ücret 33.030 TL, SGK işveren prim payı %21,75, kıdem tazminatı tavanı 53.919,68 TL'dir. Sözleşme seçimi ticari ihtiyaçlara göre yapılmalı; hukuki danışmanlık alınması önerilir.