İş Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Süreci: İşçinin Hakları ve Dikkat Edilmesi Gerekenler (2026)

Arabuluculuk Neden Zorunlu?

7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun 3. maddesi uyarınca, bireysel iş hukukundan kaynaklanan uyuşmazlıklarda dava açmadan önce arabulucuya başvurmak dava şartıdır. Arabuluculuğa başvurmadan açılan dava, usulden reddedilir. Bu zorunluluk; kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, fazla mesai ücreti, yıllık izin ücreti, işe iade ve diğer işçilik alacaklarını kapsar.

İstisna: İş kazası veya meslek hastalığından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat talepleri ile toplu iş sözleşmesinden doğan uyuşmazlıklar için arabuluculuk zorunlu değildir (ancak ihtiyari arabuluculuk mümkündür).

Başvuru Süreci

1. Başvuru yeri: Arabuluculuk Bilgi Sistemi (ARBUS) üzerinden online ya da davalı tarafın yerleşim yeri veya işin yapıldığı yerdeki arabuluculuk bürosu aracılığıyla başvurulur.
2. Arabulucu atanması: Büro, listeden arabulucu atar; taraflar arabulucuyu değiştirebilir.
3. Süre: Arabuluculuk süreci, tarafların ilk toplantıya davet edilmesinden itibaren en fazla 3 hafta sürer; arabulucu tarafından en fazla 1 hafta uzatılabilir.
4. Toplantılar: Taraflar bizzat veya avukatları aracılığıyla katılabilir. Toplantıya katılmayan taraf, daha sonra açılacak davada yargılama giderlerinin tamamından sorumlu tutulabilir.

Arabuluculuk Sürecinde İşçinin Dikkat Etmesi Gerekenler

Zamanaşımı

Arabuluculuğa başvurulması, zamanaşımı süresini durdurur. Ancak başvurudan önce zamanaşımının dolmuş olması hak kaybına yol açar. İşçilik alacakları için temel zamanaşımı süreleri:

Anlaşma Tutanağı

Arabuluculuk sürecinde anlaşma sağlandığında imzalanan tutanak, ilam niteliği taşır; yani mahkeme kararı gibi icra edilebilir. Bu nedenle tutanakta yer alan tutarlar ve koşullar son derece önemlidir:

• Tutanakta tüm alacak kalemleri (kıdem, ihbar, fazla mesai, yıllık izin vb.) ayrı ayrı belirtilmelidir.
• "Tüm alacaklar" gibi genel ifadelerden kaçınılmalı; hangi alacak kalemlerinden vazgeçildiği açık olmalıdır.
• Ödeme tarihi ve gecikme faizi şartı mutlaka eklenmeli; taksitli ödemelerde taksit sayısı ve tutarları netleştirilmelidir.
• Tutanak imzalanmadan önce bir iş avukatına danışılması şiddetle tavsiye edilir.

Anlaşmazlık Durumu

Arabuluculukta anlaşma sağlanamazsa, son tutanak düzenlenerek süreç sona erer ve işçi dava açma hakkını kullanabilir. Bu tutanak dava dilekçesine eklenmesi gereken zorunlu bir belgedir.

Arabuluculuk Ücret Tarifesi (2026)

Arabuluculuk ücretleri Adalet Bakanlığı tarafından yayımlanan tarife ile belirlenmektedir. Anlaşma sağlanan davalarda ücret işçi ve işveren arasında eşit paylaşılır; anlaşma sağlanamayan davalarda ücret devlet tarafından karşılanır.

Güncel tarife için Adalet Bakanlığı Arabuluculuk Daire Başkanlığı'nın resmî web sitesi esas alınmalıdır.

2026 Güncel Değerler

Bu rehber bilgilendirme amaçlıdır; arabuluculuk sürecinde hak kaybına uğramamak için iş hukuku uzmanından destek almanız önerilir.