İşverenin İş Sözleşmesini Fesih Türleri ve Sonuçları

İşverenin Fesih Hakları

4857 sayılı İş Kanunu, işverene farklı koşullarda fesih hakkı tanımıştır. Her fesih türünün farklı şartları ve tazminat sonuçları bulunmaktadır.

1. Geçerli Nedenle Fesih (m.18)

İş güvencesi kapsamındaki işçilerin (en az 30 işçili işyeri, 6+ ay kıdem) sözleşmesi ancak geçerli nedenle feshedilebilir:

• İşçiden kaynaklanan: Yetersizlik, uyumsuzluk, sık rapor alma
• İşletmeden kaynaklanan: Ekonomik güçlük, teknolojik değişim, yapısal dönüşüm

Sonuç: Kıdem + ihbar tazminatı ödenir. İşçi 1 ay içinde arabuluculuğa, ardından işe iade davası açabilir.

2. Haklı Nedenle Fesih (m.25)

İşverene derhal fesih hakkı veren durumlar:

• m.25/I Sağlık: İşçinin hastalığı nedeniyle devamsızlığın ihbar süresini 6 hafta aşması
• m.25/II Ahlak ve iyi niyet: Hırsızlık, sadakat ihlali, alkol/madde kullanımı, cinsel taciz, 7+ gün devamsızlık, iş güvenliğini tehlikeye atma
• m.25/III Zorlayıcı neden: İşçiyi 1 haftadan fazla çalışmaktan alıkoyan zorlayıcı neden

Sonuç: m.25/II'de kıdem tazminatı bile ödenmez. m.25/I ve III'te kıdem ödenir, ihbar ödenmez.

3. Süreli Fesih / Bildirimli Fesih (m.17)

Belirsiz süreli sözleşmelerde ihbar sürelerine uyarak yapılan fesih:

• 0–6 ay: 2 hafta
• 6–18 ay: 4 hafta
• 18–36 ay: 6 hafta
• 36+ ay: 8 hafta

Sonuç: Kıdem tazminatı ödenir. İhbar süresine uyulursa ihbar tazminatı gerekmez.

Yargıtay İlkeleri

• Feshin son çare ilkesi (ultima ratio): İşveren fesihten önce tüm alternatifleri denemelidir
• İspat yükü işverendedir — fesih nedenini kanıtlamalıdır
• Fesih nedeni açık ve somut olmalıdır
• Savunma alınmadan yapılan fesih geçersizdir (iş güvencesi kapsamında)