İşyerinde Psikolojik Taciz (Mobbing): Hukuki Haklar ve Başvuru Yolları 2026
Yayın tarihi: 2026-04-02
Mobbing Nedir?
İşyerinde psikolojik taciz (mobbing), bir çalışana yönelik sistematik, düşmanca ve aşağılayıcı davranışlar bütünüdür. Bu davranışlar; işçinin görevini anlamsız kılma, sürekli eleştiri, sosyal dışlanma, yetersiz ya da anlamsız görevler verme, yüksek sesle azarlama veya küçük düşürme gibi biçimlerde tezahür edebilir. Türkiye'de mobbinge ilişkin açık bir yasal düzenleme bulunmamakla birlikte 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 417. maddesi işverenin çalışanı koruma ve gözetme borcunu hükme bağlamakta; bu madde mobbingle mücadelede temel hukuki dayanak olarak kullanılmaktadır.
1. Haklı Fesih Hakkı
Mobbinge maruz kalan işçi, 4857 sayılı İş Kanunu'nun 24/II-b maddesi kapsamında iş sözleşmesini haklı nedenle feshedebilir. Bu hükme göre işveren veya başka bir işçinin çalışana cinsel taciz, hakaret veya psikolojik baskı uygulaması hâlinde işçi, kıdem tazminatına hak kazanarak sözleşmesini derhal feshedebilir.
2. Manevi ve Maddi Tazminat
Mobbing davası açan işçi, mahkemeden hem maddi hem de manevi tazminat talep edebilir:
- Manevi tazminat: Kişilik haklarının ihlali karşılığı hâkim takdiriyle belirlenir; Yargıtay, mobbing davalarında genellikle 3-6 aylık brüt ücret düzeyinde manevi tazminata hükmetmektedir.
- Maddi tazminat: Mobbing nedeniyle oluşan gelir kaybı, tedavi giderleri ve iş arama sürecindeki ekonomik kayıplar kapsar.
3. Başvuru Yolları
| Başvuru Yolu | Süre | Amaç |
|---|---|---|
| İşverene yazılı şikâyet dilekçesi | Herhangi bir süre sınırı yok | Sorunu işveren kanalıyla çözmek |
| Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğü | Herhangi bir süre sınırı yok | İdari şikâyet, iş müfettişi incelemesi |
| Zorunlu arabuluculuk | Fesihten itibaren 30 gün | İşe iade / tazminat uzlaşması |
| İş Mahkemesi | Arabuluculuktan 2 hafta sonra | Feshin geçersizliği, tazminat davası |
| Cumhuriyet Savcılığı (TCK m.96) | Şikâyet süresi: 6 ay | Eziyet/psikolojik baskı cezai şikâyet |
4. Delil Toplama Rehberi
Mobbing davalarında delil kritik önem taşır. Çalışanın yapması gerekenler:
- Tüm yazışmaları (e-posta, mesaj, toplantı notları) arşivlemek;
- Tanıklık yapabilecek mesai arkadaşlarının bilgilerini not etmek;
- Psikolojik/psikiyatrik tedavi süreçlerinin belgelerini saklamak;
- İşyeri hekimi ziyaretlerini kayıt altına aldırmak;
- Olayları tarih ve saatle not defterine kaydetmek.
2026 Referans Değerleri
| Kalem | Değer |
|---|---|
| 2026 brüt asgari ücret | 33.030 TL/ay |
| Kıdem tazminatı tavanı (2026) | 53.919,68 TL/yıl |
| SGK işveren prim payı | %21,75 |
| Manevi tazminat (Yargıtay emsal) | 3-6 aylık brüt ücret (hâkim takdiriyle) |