Mobbingde İspat ve Tazminat Hakkı: Kapsamlı Rehber 2026
Yayın tarihi: 2026-02-10
Mobbing Nedir?
Mobbing (psikolojik taciz), işyerinde bir veya birden fazla kişi tarafından sistematik biçimde uygulanan; aşağılama, dışlama, görev alanını daraltma, asılsız suçlama ya da ağır iş yükü dayatma gibi eylemlerle kişinin onuruna ve ruh sağlığına zarar veren davranış kalıbıdır. Türk hukukunda 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 417. maddesi mobbingi açıkça düzenlemekte; işverene işçinin kişiliğini koruma yükümlülüğü yüklemektedir.
Mobbingin Unsurları
- Sistematiklik: Tek bir anlık eylem değil, belirli bir süre (en az birkaç ay) tekrarlanan davranış kalıbı.
- Kasıt veya ağır ihmal: Eylemlerin bilinçli olarak yönlendirilmiş olması ya da sonuçlarının öngörülmesi gerekirken görmezden gelinmesi.
- Psikolojik zarar: İşçinin ruh sağlığının bozulması, iş yapma kapasitesinin azalması.
- İşyeri bağlantısı: Eylemlerin iş ilişkisi çerçevesinde gerçekleşmesi.
Mobbingi Nasıl İspatlarsınız?
Mobbing davaları, gizli ortamda gerçekleşen davranışları konu aldığından ispat özellikle güçtür. Yargıtay, bu güçlüğü göz önünde bulundurarak delil standartlarını yumuşatmıştır. Aşağıdaki delil türleri mahkemece kabul görmektedir:
1. Yazılı Deliller
- İşçiye gönderilen e-postalar, mesaj kayıtları (WhatsApp, Teams vb.)
- Aşağılayıcı içerikli iş emirleri ve görev değişiklik yazıları
- Disiplin tutanakları (özellikle haksız ve tekrarlı uyarılar)
- Performans değerlendirme formları (birden bire dramatik düşüş gösteriyorsa)
2. Tıbbi Deliller
- Psikiyatrist veya psikolog raporları (özellikle "işyeri kaynaklı stres / tükenmişlik" ifadesi içerenler)
- Kaygı bozukluğu, depresyon tanıları ve tedavi kayıtları
- İstirahat raporlarının tarihleri ile taciz döneminin örtüşmesi
3. Tanıklık
- Aynı işyerinde çalışan ya da çalışmış olan kişilerin beyanları
- Aynı davranışlara maruz kalan diğer işçilerin ifadeleri
Mobbing Durumunda Hangi Tazminatları Talep Edebilirsiniz?
| Tazminat Türü | Hukuki Dayanak | Açıklama |
|---|---|---|
| Manevi tazminat | TBK m.417, TMK m.24-25 | Kişilik hakkı ihlalinin karşılığı; genellikle 2-4 aylık ücret |
| Maddi tazminat | TBK m.417, m.49 | Kanıtlanan tedavi giderleri, kazanç kaybı |
| Kıdem tazminatı | 4857 m.24/II-b | İşçi haklı fesihle ayrılırsa kıdem tazminatına hak kazanır |
| İhbar tazminatı | 4857 m.24 | Haklı fesihlerde işçinin ihbar tazminatı hakkı yoktur; işçi tazminat almadan ayrılabilir |
İşçinin Haklı Fesih Hakkı
İşyerindeki psikolojik taciz, 4857 sayılı İş Kanunu'nun 24/II-b maddesi kapsamında "ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırılık" olarak değerlendirilmekte; işçi, tacizin devam etmesi hâlinde bildirim süresi beklemeksizin iş sözleşmesini haklı nedenle feshedebilmektedir. Bu durumda işçi kıdem tazminatına hak kazanır ancak ihbar tazminatı talep edemez.
2026 Rakamları ve Zamanaşımı
- Manevi tazminat zamanaşımı: Haksız fiil tarihinden itibaren 2 yıl (öğrenme), azami 10 yıl
- Kıdem tazminatı zamanaşımı: Fesih tarihinden itibaren 5 yıl
- 2026 brüt asgari ücret: 33.030 TL
- Kıdem tazminatı tavanı (2026 I. yarı): 53.919,68 TL
Bu rehber bilgilendirme amaçlıdır; bireysel hukuki danışmanlığın yerini tutmaz. Mobbing davalarında avukatlık yardımı almak sonuca önemli katkı sağlar. 2026 SGK işveren prim payı %21,75.