Mobbingi (Psikolojik Tacizi) İspat Yolları ve Tazminat Rehberi 2026
Yayın tarihi: 2026-03-27
Mobbing (Psikolojik Taciz) Nedir?
Mobbing; işyerinde bir çalışana yönelik sistematik, kasıtlı ve tekrarlayan şekilde uygulanan; psikolojik baskı, küçük düşürme, dışlanma veya iş ortamını çekilmez hale getirme gibi davranışları ifade eder. Türk iş hukukunda doğrudan "mobbing" tanımlayan bir madde bulunmamakla birlikte 4857 sayılı İş Kanunu'nun 77. maddesi, Türk Borçlar Kanunu'nun 417. maddesi ve Anayasa'nın 17. maddesi kapsamında korunmaktadır.
Hukuki Dayanak
- 4857 sayılı İş Kanunu m.77: İşveren, işçilerin psikolojik tacize maruz kalmamaları için gerekli tedbirleri almak zorundadır.
- Türk Borçlar Kanunu m.417: İşveren, işçinin kişiliğini korumak ve işçilere saygı göstermek yükümlülüğü altındadır.
- Türk Borçlar Kanunu m.49: Haksız fiil sorumluluğu — manevi tazminat talep hakkı doğurur.
- 4857 m.24/II-b: İşçinin haklı nedenle fesih hakkı — mobbing haklı fesih sebebi sayılmaktadır.
İspat Yükümlülüğü ve Yargıtay Tutumu
Yargıtay (özellikle 22. Hukuk Dairesi) kararlarında ispat yükünün işçide olduğunu, ancak kesin ispat yerine "kuvvetli delil başlangıcı" sunulması halinde ispat yükünün işverene geçebileceğini kabul etmektedir. Yargıtay; tutanaklar, yazışmalar, tanık beyanları ve raporların birlikte değerlendirilmesini esas almaktadır.
Toplanabilecek Deliller
| Delil Türü | Açıklama ve Önemi |
|---|---|
| E-posta ve mesajlar | İşveren/yöneticiden gelen aşağılayıcı, tehdit içerikli yazışmalar — tarih ve saat bilgisiyle saklanmalı |
| Tanık beyanları | Olayları gören iş arkadaşları; dava sürecinde tanık olarak dinlenebilir |
| Psikolojik/psikiyatrik rapor | Anksiyete, depresyon tanısı içeren doktor raporu — nedensellik bağı kurulabilir |
| İstirahat raporları | Stres kaynaklı hastalık izinleri kronolojik sırayla saklanmalı |
| Görev değişikliği yazıları | Haksız görevden alma, yetki kısıtlama, anlamsız görevlendirme yazıları |
| Tutanaklar ve şikâyet kayıtları | İK departmanına yapılan yazılı şikâyetler, toplantı tutanakları |
Talep Edilebilecek Tazminatlar
- Manevi Tazminat (TBK m.417 + m.49): Mahkeme takdirine göre belirlenir; Yargıtay 2023-2025 kararlarında 50.000–500.000 TL arasında manevi tazminata hükmettiği görülmektedir.
- Maddi Tazminat: Sağlık giderleri, tedavi masrafları, iş kaybı varsa işsizlik zararı.
- Kıdem Tazminatı (4857 m.24/II-b): Mobbing gerekçesiyle haklı fesih yapan işçi kıdem tazminatına hak kazanır. 2026 tavanı: 53.919,68 TL.
- İhbar Tazminatı: İşçinin haklı feshinde ihbar tazminatı ödenmez; ancak işveren tarafından yapılan geçersiz fesihte işçi ihbar tazminatı talep edebilir.
Başvuru Yolları
- İç Şikâyet: Önce İK departmanı veya işveren vekili, varsa etik hattına yazılı şikâyet.
- ALO 170 (Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı): Telefon veya e-şikâyet ile başvuru.
- Arabuluculuk: Dava öncesi zorunlu arabuluculuk başvurusu (7036 m.3).
- İş Mahkemesi: Arabuluculukta anlaşılamaması halinde dava açılır; manevi tazminat davası genel mahkemelerde de açılabilir.
2026 itibarıyla brüt asgari ücret 33.030 TL, SGK işveren payı %21,75'tir. Tazminat hesaplamalarında son brüt ücret ve kıdem süresi belirleyicidir.