İşyerinde Mobbing (Psikolojik Taciz): İspat Yolları ve Hukuki Başvuru Rehberi (2026)
Yayın tarihi: 2026-04-08
İşyerinde Mobbing: İspat Yolları ve Hukuki Başvuru Rehberi (2026)
Mobbing (psikolojik taciz); işyerinde bir veya birden fazla kişi tarafından sistematik, sürekli ve kasıtlı biçimde uygulanan psikolojik baskı, aşağılama, dışlama veya yıldırma davranışlarıdır. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 417. maddesi işverene işçinin kişiliğini koruma yükümlülüğü getirmiş; Yargıtay içtihadı ise bu alanı somut kriterlere bağlamıştır.
Mobbing Sayılan Davranışlar
- Toplantılara sürekli çağrılmama, iletişimden kasıtlı olarak dışlanma
- Görev ve sorumluluklarının içinin boşaltılması veya anlamsız işlerle meşgul edilme
- Sürekli eleştiri, alay ve küçük düşürücü yorumlara maruz bırakılma
- Nesnel kritere dayanmayan performans düşürme
- Habersiz yer ve birim değişikliği
- Çalışma arkadaşlarından soyutlanma, sosyal dışlanma
- Fiziksel ve psikolojik sağlık durumunu etkileyecek düzeyde baskı
Tek Olayla Mobbing Olmaz
Yargıtay'ın yerleşik içtihadına göre mobbingde sistematik ve sürekli olmak iki temel ölçüttür. Tek bir olumsuz olay veya kısa süreli anlaşmazlık mobbing teşkil etmez; baskının en az birkaç haftadan aylara uzanan bir süreçte tekrar eden nitelik taşıması aranır.
İspat Araçları
| Delil Türü | Açıklama |
|---|---|
| Yazışmalar / E-postalar | Aşağılayıcı, tehdit içeren veya dışlayıcı yazışmalar |
| Tanık Beyanları | Olaylara tanıklık eden iş arkadaşları, yöneticiler |
| Görev Tanımı Değişiklikleri | Yazılı belgeler, organizasyon şeması |
| Sağlık Belgeleri | Psikolog / psikiyatrist raporları, iş göremezlik belgeleri |
| Performans Değerlendirmeleri | Önceki dönemlerle kıyaslamalı belgeler |
| Sosyal Medya / Mesajlaşma | WhatsApp, grup yazışmaları (dikkatli değerlendirme gerekir) |
| Şikayet Tutanakları | İK'ya veya üst yönetime yapılan başvuruların kayıtları |
Başvuru Yolları
1. İşyeri İçi Başvuru
Önce İK veya üst yönetime yazılı başvuru yapılması, hem delil oluşturur hem de işverenin sorunu çözme fırsatı tanır. Yazılı başvurunun iadeli taahhütlü posta veya KEP yoluyla yapılması önerilir.
2. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı İş Müfettişliği
İş müfettişliğine şikâyet; fiilen çalışıyor olsanız da iş sözleşmesi sona erdikten sonra da yapılabilir. Müfettişler işyerinde inceleme yaparak tutanak düzenler; bu tutanaklar davada delil olarak kullanılabilir.
3. Savcılığa Suç Duyurusu
Mobbing eylemleri ağır boyutlara ulaşmışsa (hakaret, tehdit, cinsel taciz) ilgili suçlar için savcılığa başvurulabilir.
4. İş Mahkemesine Dava
Zorunlu arabuluculuk ön koşulunu yerine getirdikten sonra iş mahkemesinde tazminat davası açılabilir. Talep edilebilecek kalemler:
- Manevi tazminat (TBK m.417 kapsamında)
- Kıdem tazminatı (haklı fesih — 4857 m.24/II yapılmışsa)
- İhbar tazminatı (işveren feshi söz konusuysa)
Kritik Süreler
| İşlem | Süre |
|---|---|
| Arabuluculuğa başvuru (fesih varsa) | Fesihten itibaren 1 ay |
| İş mahkemesine dava (arabuluculuk sonrası) | 2 hafta |
| Manevi tazminat zamanaşımı | 2 yıl (fiilin öğrenilmesinden) / 10 yıl (genel) |
| İş kazası / SGK bildirimi | 3 iş günü içinde |
2026 Temel Rakamlar
| Kalem | Değer |
|---|---|
| Brüt asgari ücret | 33.030 TL/ay |
| Kıdem tazminatı tavanı | 53.919,68 TL/yıl |
| SGK işveren prim payı | %21,75 |
2026 brüt asgari ücret 33.030 TL; kıdem tazminatı tavanı 53.919,68 TL; SGK işveren prim payı %21,75.