Mobbinge Maruz Kalıyorsanız Ne Yapmalısınız? — 2026 Hukuki Rehber

Mobbing Nedir?

Mobbing (psikolojik taciz), işyerinde bir ya da birden fazla kişi tarafından sistematik biçimde tekrarlanan; yıldırma, dışlama, küçük düşürme veya iş görme yeteneğini engelleme amacı taşıyan kötü niyetli davranış örüntüsüdür. Türk hukukunda doğrudan "mobbing" adıyla bir kanun bulunmasa da Borçlar Kanunu m.417, Anayasa m.17 (kişi dokunulmazlığı), 4857 sayılı İş Kanunu m.5 (eşit işlem borcu) ve iş sözleşmesinden doğan sadakat yükümlülüğü kapsamında dava açılabilmektedir.

Mobbingi Diğer Çatışmalardan Ayıran Unsurlar

Her hoş olmayan işyeri davranışı mobbing değildir. Yargıtay, mobbingin varlığı için şu üç unsuru aramaktadır:

• Sistematiklik: Davranışların belirli bir desen ve tekrar içermesi; tek seferlik olayların mobbing sayılmaması.
• Süreklilik: Olayların en az birkaç ay boyunca devam etmesi (Yargıtay içtihadı genellikle 3-6 aylık süreyi esas almaktadır).
• Kasıt veya Zarar Verme Amacı: Mağdurun iş yerindeki konumunu sarsmaya ya da onu işten ayrılmaya zorlamaya yönelik bilinçli bir niyet.

Sık Karşılaşılan Mobbing Türleri

• Görevlerin anlamsızlaştırılması veya tamamen alınması
• Toplantı ve e-postalara dahil edilmeme, bilgi akışının kesilmesi
• Sürekli haksız eleştiri, alay ve aşağılama
• Ücret dışı haklardan (prim, terfi, eğitim) yoksun bırakma
• Yoğun iş yükü ile çalışanı yorarak bezdirme
• İzinsiz ve gerekçesiz departman/görev değişikliği

Delil Toplama: En Kritik Adım

Mobbingin ispatı güçtür; bu nedenle olayları yaşanır yaşanmaz kayıt altına almak hayati önem taşır.

Toplanabilecek Deliller

• Yazılı kayıtlar: E-postalar, mesajlar (WhatsApp, Teams), yazılı uyarılar, görev değişiklik yazıları.
• Günlük tutma: Her olayı tarih, saat, tanıklar ve yer bilgisiyle kayıt altına alın. Bu günlük mahkemede delil olarak sunulabilir.
• Tanıklar: Olaylara şahit olan çalışanların isimlerini not edin.
• Sağlık kayıtları: Psikolojik desteğe başvurulan tarihler, psikiyatri raporları ve reçeteler nedensellik bağını güçlendirir.
• Performans değerlendirmeleri: Mobbingin öncesi ve sonrasını karşılaştırmak için.

Hangi Hukuki Yollara Başvurabilirsiniz?

1. İşveren / İK Başvurusu

Öncelikle durumu yazılı olarak İK'ya veya üst yönetime bildirin. Bu adım hem olayın resmi kayıt altına girmesini sağlar hem de işverenin önlem alma yükümlülüğünü tetikler. Borçlar Kanunu m.417 uyarınca işveren, işçinin kişiliğini korumakla yükümlüdür.

2. İş Sözleşmesini Haklı Nedenle Fesih (4857 m.24/II-b)

Mobbing, işçiye iş sözleşmesini tazminat hakkını kaybetmeden derhal feshetme imkânı tanır. Bu yola başvuran işçi, kıdem tazminatını alabilir; ancak ihbar tazminatı talep edemez. Kıdem tazminatı tavanı 2026 yılı için 53.919,68 TL'dir.

3. İş Mahkemesinde Tazminat Davası

İş sözleşmesi sona ermeden veya sona erdikten sonra maddi ve manevi tazminat davası açılabilir. Manevi tazminatın miktarını hâkim takdir eder; Yargıtay, somut olayın ağırlığı ve süresine göre birkaç bin ila onlarca bin TL arasında tazminata hükmedilen emsal kararlar vermiştir.

4. ALO 170 ve Çalışma Bakanlığı Şikâyeti

ALO 170 hattını arayarak veya Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'nın e-devlet portalı üzerinden şikâyette bulunabilirsiniz. Bakanlık iş müfettişi incelemesi başlatabilir.

2026 Güncel Rakamlar ve Dikkat Edilecek Süreler

Sıkça Sorulan Sorular

Mobbing iddiamı kanıtlayamazsam ne olur?

Mahkemeler mobbing davalarında "olayların bütünlüğü" ilkesini uygular. Tek tek her olayı ispatlayamasanız da birikimli tablonun sistematik bir baskı ortamı oluşturduğu anlaşılıyorsa mahkeme lehte karar verebilir.

Haklı fesihten sonra işe iade davası açabilir miyim?

Hayır. Haklı nedenle fesheden işçi işe iade davası açamaz. Ancak kıdem tazminatı, manevi tazminat ve diğer alacaklar için dava açılabilir.