İşyerinde Mobbing: Tanımı, Belirtileri ve Yasal Haklarınız (2026)
Yayın tarihi: 2026-01-20
Mobbing (Psikolojik Taciz) Nedir?
Mobbing; işyerinde bir çalışana yönelik sistematik, tekrarlayan ve kasıtlı biçimde uygulanan psikolojik baskı, yıldırma, aşağılama ve dışlama davranışlarının bütünüdür. Türk hukukunda 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 417. maddesi işverene çalışanın kişiliğini koruma yükümlülüğü yüklemekte; 4857 sayılı İş Kanunu'nun 24/II maddesi ise çalışana bu gerekçeyle haklı fesih hakkı tanımaktadır.
Hangi Davranışlar Mobbing Sayılır?
Yargıtay içtihadına göre tek bir olay mobbing oluşturmaz; eylemlerin sistematik, sürekli ve kasıtlı nitelik taşıması gerekir. Başlıca mobbing davranışları şunlardır:
- Toplantılarda sürekli küçük düşürme ve aşağılama
- Görev tanımı dışında anlamsız veya aşağılayıcı işler vermek
- Çalışanı sosyal ortamdan dışlamak, iletişimi kesmek
- Gerçekdışı performans değerlendirmeleriyle baskı oluşturmak
- Sürekli hatalı raporlama veya şikâyetle yıpratmak
- İzinsiz ve keyfi olarak çalışma koşullarını ağırlaştırmak
Mobbingi Nasıl İspat Edersiniz?
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi'nin yerleşik içtihadına göre mobbingde tam ispat değil yaklaşık ispat (prima facie) yeterlidir. İşçinin olayları belgeleyerek mahkemeye sunması halinde ispat yükü işverene geçmekte; işverenin bu davranışların gerçekleşmediğini ya da haklı bir gerekçeye dayandığını kanıtlaması gerekmektedir.
Belge Toplama Önerileri
- Yazışmaları (e-posta, mesaj) tarih sırasıyla arşivleyin
- Tanık olan meslektaşlarınızın beyanlarını yazılı olarak alın
- Psikolojik destek aldığınızda hekim raporunu saklayın
- İlgili olayları tarih, yer ve tanıklarıyla birlikte yazılı günlüğe kaydedin
- İnsan kaynakları departmanına yaptığınız şikâyetlerin yazılı yanıtını isteyin
Yasal Haklarınız ve Başvuru Yolları
| Hak / Yol | Dayanak | Açıklama |
|---|---|---|
| Haklı fesih + kıdem tazminatı | 4857 m.24/II | Tavan: 53.919,68 TL/yıl (2026) |
| Manevi tazminat | TBK m.417, BK m.58 | Zarar boyutuna göre mahkemece belirlenir |
| Çalışma koşullarının iyileştirilmesi talebi | TBK m.417 | İşçi sözleşmeyi feshetmeden de talep edebilir |
| Çalışma Bakanlığı şikâyeti | ALO 170 | İş denetimi başlatılabilir |
| Arabuluculuk + iş davası | 7036 m.3 | Dava öncesi zorunlu arabuluculuk şartı |
2026 Yargıtay İçtihadında Öne Çıkan Noktalar
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, 2025–2026 döneminde verdiği kararlarda şu ilkeleri pekiştirmiştir:
- Mobbingin varlığı için en az 6 aylık sistematik davranış örüntüsü aranmaktadır.
- Psikiyatri raporu ve tanık beyanı birlikte sunulduğunda prima facie ispat kabul edilmektedir.
- Manevi tazminat sembolik değil, gerçek zararla orantılı ve caydırıcı belirlenmesi gerekir.
- Mobbing gerekçesiyle haklı fesih yapan işçi, kıdem tazminatının yanı sıra manevi tazminat talep etme hakkını da korur.
Not: Bu rehber 2026 yılı başı itibarıyla günceldir. Hukuki süreç için mutlaka bir iş hukuku avukatından destek alınız.