İş Hukuku

Rekabet Yasağı Sözleşmesi: Geçerlilik Koşulları, Sınırları ve Cezai Şart (2026)

Yayın tarihi: 2026-04-07

Rekabet Yasağı Sözleşmesi Nedir?

Rekabet yasağı sözleşmesi; işçinin iş sözleşmesi sona erdikten sonra belirli bir süre, belirli bir coğrafi alanda ve belirli faaliyet konularında işverenle rekabet etmemesini taahhüt ettiği sözleşmedir. Türk Borçlar Kanunu'nun 444-447. maddelerinde düzenlenmiştir.

Geçerlilik Koşulları

1. Yazılı Şekil Zorunluluğu

Rekabet yasağı sözleşmesinin geçerli olabilmesi için yazılı biçimde yapılması şarttır (TBK m.444/1). Sözlü anlaşma veya iş sözleşmesinin genel koşulları içine gizlenmiş hüküm, yeterli açıklıktan yoksunsa geçersiz sayılabilir.

2. İşçinin Müşteri Çevresine veya İş Sırlarına Ulaşabilmesi

Rekabet yasağı; ancak işçinin işverenin müşteri çevresini tanıması veya üretim ve iş sırlarını öğrenmesi hâlinde geçerlidir (TBK m.444/2). Basit saha işçileri için bu koşul genellikle gerçekleşmez.

3. İşverenin Önemli Zarara Uğrama Riski

İşverenin bu yasak olmaksızın önemli bir zarara uğrayacağı da ispatlanmalıdır. Yargıtay bu değerlendirmede işçinin pozisyonunu ve eriştiği bilgilerin niteliğini birlikte incelemektedir.

Rekabet Yasağının Sınırları

Sınır Türü	Yasal Azami	Aşıldığında
Süre	2 yıl (TBK m.445/1)	Hâkim 2 yıla indirir; tamamen geçersiz saymaz
Coğrafi Alan	İşçinin fiilen etki alanıyla sınırlı	Hâkim orantılı alana indirger
Konu	İşçinin çalıştığı iş alanıyla sınırlı	Hâkim kapsamı daraltır

Yasağın Sona Ermesi (TBK m.447)

Aşağıdaki hâllerde rekabet yasağı kendiliğinden sona erer:

İşverenin haklı neden göstermeksizin feshetmesi,
İşçinin, işverenin yarattığı haklı bir neden gerekçesiyle feshetmesi,
Tarafların karşılıklı anlaşmasıyla yasağı kaldırması.

Cezai Şart Uygulaması

Yargıtay 9. Hukuk Dairesi'nin yerleşik içtihadına göre:

Aşırı cezai şart miktarı TBK m.182/3 uyarınca hâkimce indirilmelidir.
İhlalden doğan cezai şartta ispat yükü işverene aittir; hangi eylemin rekabet teşkil ettiği somut olarak kanıtlanmalıdır.
Salt iş kurma niyeti cezai şartı doğurmaz; fiilî ihlal gereklidir.

İhlalde İşverenin Hakları

Talep	Dayanak	Açıklama
Cezai şartın tahsili	TBK m.444-445	Sözleşmede öngörülen tutar; hâkim indirebilir
Gerçek zararın tazmini	TBK m.114	Cezai şartı aşan zarar ispat şartıyla talep edilebilir
İhtiyati tedbir	HMK m.389	Mahkemeden rekabete son verilmesi kararı alınabilir