SGK

SGK Prime Esas Kazanç: İstisnalar, Tavan-Taban ve 2026 Hesaplama Rehberi

Yayın tarihi: 2026-03-28

Prime Esas Kazanç (PEK) Nedir?

5510 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu'nun 80. maddesi uyarınca prime esas kazanç, SGK primlerinin hesaplanmasında esas alınan matrah tutarıdır. Çalışana ödenen tüm para ve para ile ölçülebilen menfaatler kural olarak PEK kapsamındadır; ancak Kanun'da belirtilen istisnalar bu kapsamın dışında tutulur.

2026 Yılı PEK Alt ve Üst Sınırları

Sınır	Günlük	Aylık
Alt Sınır (Asgari Ücret)	1.101 TL	33.030 TL
Üst Sınır (7,5 × Asgari Ücret)	8.257,50 TL	247.725 TL

Bu sınırlar tüm prime esas ödemeler için geçerlidir; sigortalının gerçek kazancı alt sınırın altında dahi olsa prime esas matrah alt sınırdan aşağı bildirilemez.

Prime Tabi Olan Ödemeler

Ödeme Türü	PEK'e Dahil mi?	Açıklama
Brüt Maaş / Aylık Ücret	Evet	Temel matrah
Prim / İkramiye	Evet	Düzenli ya da düzensiz fark etmez
Fazla Mesai Ücreti	Evet	%50 zamlı ücret dahil
Tatil Çalışma Ücreti	Evet	Hafta sonu ve resmi tatil dahil
Ücret Zammı Farkları	Evet	Geriye dönük zamlar da dahil
Bireysel Performans Ödemesi	Evet	Aylık veya yıllık fark etmez

Prime Tabi Olmayan Ödemeler (İstisnalar)

İstisna Kalemi	Koşul / Sınır
Yemek Yardımı (nakdi)	2026 yılı için günde 228 TL'yi aşmayan kısım istisna; aşan kısım PEK'e dahil edilir
Çocuk Zammı / Aile Yardımı	Asgari ücretin %2'si (aylık 660,60 TL) ile sınırlı istisna
Doğum Yardımı	Asgari ücretin iki katına kadar (66.060 TL) istisna; tek seferlik ödeme olması şartıyla
Ölüm Yardımı	Asgari ücretin iki katına kadar istisna; aşan kısım PEK'e dahil
Evlenme Yardımı	Asgari ücretin iki katına kadar istisna; bir kereye mahsus
Yol Yardımı (ayni)	İşveren aracı veya toplu taşıma kartı şeklindeyse istisna; nakdi ödeme PEK'e dahil
Kıdem ve İhbar Tazminatı	İstisna — prim matrahına dahil edilmez

2026 Prim Oranları

Sigorta Kolu	İşçi Payı	İşveren Payı	Toplam
Malullük, Yaşlılık, Ölüm (MYÖ)	%9	%11	%20
Kısa Vadeli Sigorta Kolları	—	%2 (tehlike sınıfına göre %1–6,5)	%2
Genel Sağlık Sigortası	%5	%7,5	%12,5
İşsizlik Sigortası	%1	%2	%3
TOPLAM (ortalama)	%15	%21,75	%36,75

İşveren SGK Teşvikleri (2026)

5510 m.81/ı: 5 puanlık prim indirimi — tüm özel sektör işverenlerine uygulanır; işveren payını %21,75'ten %16,75'e indirir
4447 m.Geçici 10: İlave istihdam teşviki — belirli kotalarda işçi alımında geçerli
İşsizlik Fonu Teşvikleri: 18–29 yaş, 50+ yaş, engelli, eski hükümlü çalışanlar için ek prim desteği

Sık Yapılan Hatalar

Yemek yardımının tamamını PEK'ten istisna tutmak (günlük 228 TL sınırını aşan kısım dahildir)
Düzenli ödenen primleri PEK dışında göstermek
Asgari PEK altında bildirim yapmak (idari para cezası + rücu riski)
Yeni işe alınan personelin SGK bildirimini geciktirmek (66.060 TL idari para cezası)

Not: 2026 yılı brüt asgari ücret 33.030 TL, SGK işveren prim payı %21,75, kıdem tazminatı tavanı 53.919,68 TL, PEK üst sınırı 247.725 TL'dir. Primler aylık olarak takip eden ayın 23'üne kadar SGK'ya beyan edilip ödenmesi gerekir.

prime esas kazançSGK prime tabi ödemelerprim istisnası5510 m.802026 prim tavan

Not: Bu makale bilgilendirme amaçlıdır. Hukuki danışmanlık niteliği taşımaz.