SGK Prime Esas Kazanç (PEK) 2026: Alt-Üst Sınır, Kapsam ve Hesaplama
Yayın tarihi: 2026-04-07
Prime Esas Kazanç (PEK) Nedir?
Prime esas kazanç (PEK); 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 80. maddesi kapsamında SGK primlerinin hesaplandığı matrah olup işçiye ödenen ücret ve ücret niteliğindeki kazançların tamamını içermektedir. Prim, hem işçi payı hem de işveren payı olmak üzere PEK üzerinden hesaplanmaktadır.
2026 PEK Alt ve Üst Sınırları
| Sınır | 2026 H1 Aylık Tutar | Açıklama |
|---|---|---|
| Alt sınır (asgari PEK) | 33.030 TL | Brüt asgari ücrete eşit |
| Üst sınır (azami PEK) | 247.725 TL | Asgari ücretin 7,5 katı |
Alt sınırın altında PEK bildirimi yapılamaz; işçinin gerçek ücreti alt sınırın altında kalsa dahi alt sınır üzerinden prim beyan edilir. Üst sınırı aşan kazanç kısmı için prim alınmaz.
PEK'e Dahil Olan Ödemeler (5510 m.80)
| Ödeme Türü | PEK'e Dahil mi? |
|---|---|
| Temel (çıplak) ücret | Evet |
| Fazla çalışma ücreti | Evet |
| Hafta tatili ve ulusal bayram ücreti | Evet |
| Yıllık izin ücreti | Evet |
| Nakdi yemek ve yol yardımı (günlük asgari ücretin %6'sını aşan kısım) | Evet (aşan kısım) |
| Prim ve ikramiye (düzenli) | Evet |
| Komisyon ödemeleri | Evet |
PEK'e Dahil Olmayan Ödemeler
| İstisna Ödeme | Yasal Dayanak |
|---|---|
| Kıdem ve ihbar tazminatı | 5510 m.80/b |
| Ölüm, doğum ve evlenme yardımları | 5510 m.80/b |
| Yolluk (harcırah) — gerçek gider karşılığı | 5510 m.80/b |
| Aynî yardımlar (yiyecek, giyecek vb.) | 5510 m.80/b |
| İdari para cezaları ve tazminatlar | 5510 m.80/b |
| Sosyal yardım niteliğindeki eğitim giderleri | 5510 m.80/b |
SGK Prim Oranları 2026
| Prim Türü | İşçi Payı | İşveren Payı | Toplam |
|---|---|---|---|
| Uzun vadeli sigorta (malullük, yaşlılık, ölüm) | %9 | %11 | %20 |
| Kısa vadeli sigorta (iş kazası, meslek hastalığı) | — | %1 – %6,5 (tehlike sınıfına göre) | %1 – %6,5 |
| Genel sağlık sigortası | %5 | %7,5 | %12,5 |
| İşsizlik sigortası | %1 | %2 | %3 |
| Standart toplam (ortalama tehlike) | %15 | %21,75 | %36,75 |
Beşinci Puanlık İndirim (Teşvik)
5510 m.81/ı uyarınca özel sektör işverenleri, prim borcu bulunmaması ve yasal yükümlülükleri eksiksiz yerine getirmeleri hâlinde uzun vadeli sigorta işveren payından 5 puan indirim alabilmektedir. Bu indirim uygulandığında işveren uzun vadeli sigorta prim payı %11 yerine %6 olarak ödenir.
Örnek PEK Hesaplama (2026 H1)
| Kalem | Brüt Tutar (TL) | PEK'e Dahil mi? |
|---|---|---|
| Temel ücret | 40.000 | Evet |
| Fazla mesai ücreti | 4.500 | Evet |
| Nakdi yemek yardımı (3.000 TL) | 3.000 | Günlük asgari ücretin %6'sı: 1.101 × 0,06 × 22 iş günü ≈ 1.453 TL istisna; aşan 1.547 TL dahil |
| Kıdem tazminatı | — | Hayır |
| Toplam PEK | ~46.047 | Üst sınır (247.725 TL) aşılmamış |
Not: Yemek yardımı istisnası, günlük asgari ücretin %6'sı × fiilen çalışılan gün sayısı formülüyle hesaplanır. 2026 brüt asgari ücret 33.030 TL; kıdem tazminatı tavanı 53.919,68 TL; SGK işveren prim payı %21,75.