İşveren Ücret Kesintisi Yapabilir mi? 2026 Hukuki Sınırlar ve İşçi Hakları

Ücret Kesintisi Nedir?

Ücret kesintisi, işverenin işçinin hak ettiği brüt ya da net ücretten belirli tutarları mahsup etmesi veya eksik ödemesidir. Türk iş hukukunda ücret, işçinin temel korunan hakkı olduğundan kesintiye ilişkin kurallar son derece katıdır.

Yasal Dayanak: 4857 Sayılı İş Kanunu Madde 62

4857 sayılı İş Kanunu'nun 62. maddesi uyarınca ücret, işçinin açık rızası alınmadan ve yazılı bir sözleşme hükmü bulunmadan kesilemez. İşveren tek taraflı mahsup veya kesinti yetkisine sahip değildir. Bu kural emredici nitelikte olup iş sözleşmesiyle işçi aleyhine değiştirilemez.

İşverenin Yasal Olarak Yapabileceği Kesintiler

Aşağıdaki kesintiler hukuka uygundur:

• Zorunlu kesintiler: Gelir vergisi stopajı, SGK işçi payı (%14 uzun vadeli + %5 GSS = %14 + %5 = toplam %14 sigorta + %7,5 işsizlik işçi payı)
• Nafaka kesintisi: Mahkeme kararıyla emredilen nafaka
• İcra takibi: İcra dairesinin haciz kararı (ücretin dörtte birini geçemez)
• İşçinin yazılı onay verdiği avanslar: İşçinin daha önce aldığı avansın geri ödenmesi, işçinin imzalı talebiyle mümkündür
• Sendikal aidat: İşçinin yazılı isteği ve yetkili sendikanın talebi üzerine

Hangi Kesintiler Hukuka Aykırıdır?

• İşçinin onayı olmaksızın tek taraflı ceza kesintisi
• Araç/ekipman hasarının işçi kusuru olmaksızın ücretten kesilmesi
• Disiplin yönetmeliği gereği yazılı onay alınmadan uygulanan "ücret cezaları"
• Kasıt veya ağır ihmal olmaksızın meydana gelen hatalar nedeniyle kesinti
• İşverenin ticari riskinin işçiye yansıtılması

Araç Hasarı ve Sorumluluk

Yargıtay 9. Hukuk Dairesi'nin yerleşik içtihadına göre (örn. 2026/45712 E.) trafik kazaları veya makine hasarlarında işçinin sorumluluğu ancak kasıt veya ağır ihmal ispatlandığında doğar. Hafif ihmal nedeniyle oluşan zararlar işverene aittir; bu zararlar işçinin ücretinden kesilemez.

İcra Yoluyla Yapılabilecek Kesintilerin Sınırı

Hukuka Aykırı Kesintiye Karşı Başvuru Yolları

1. İşverene yazılı itiraz: Kesintiye itiraz dilekçesi göndermek, zamanaşımını keser ve resmi kayıt oluşturur.
2. Arabuluculuk başvurusu: İş mahkemesine dava açmadan önce arabuluculuk zorunludur (2018 sonrası).
3. İş mahkemesinde alacak davası: Ücret alacaklarında zamanaşımı 5 yıldır.
4. Çalışma ve İş Kurumu'na şikâyet: İdari yaptırım için Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğü'ne başvurulabilir.

2026 Temel Rakamlar

Bu rehber bilgilendirme amaçlıdır. 2026 itibarıyla brüt asgari ücret 33.030 TL; kıdem tazminatı tavanı 53.919,68 TL; SGK işveren prim payı %21,75.