Yargıtay 9. Hukuk Dairesi: Mobbing Tanımı, Unsurları ve İspat Yükü İçtihadı (2026)

Mobbingin Hukuki Temeli ve Yargıtay Tanımı

Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, işyerinde psikolojik tacizi (mobbing) şu şekilde tanımlamaktadır: "İşçiye yönelik sistematik biçimde yürütülen, aşağılama, küçük düşürme, dışlama, iş yükü ya da görev dağılımını anlamsız kılma gibi eylemler bütünüdür; bu eylemlerin kısa süreli olması mobbingi ortadan kaldırmaz; buna karşın tek bir olay veya münferit sert eleştiri mobbing sayılmaz." Bu tanım, Dairenin 2022-2024 döneminde verdiği kararlarda tutarlı biçimde uygulanmaktadır.

1. Mobbingin Unsurları

Yargıtay 9. HD, mobbingin varlığı için şu dört unsurun bir arada aranmasını gerekli kılmaktadır:

• Sistematiklik: Davranışların tek bir münferit olay değil, zaman içinde tekrarlayan bir örüntü oluşturması;
• Kasıt veya ağır ihmal: Mağduru yıldırmaya, işten ayrılmaya zorlamaya ya da onur kırıcı bir çalışma ortamı yaratmaya yönelik amaç;
• Mağduriyet: Psikolojik, fiziksel veya mesleki açıdan somut bir zararın oluşması;
• İşyeri bağlantısı: Eylemlerin işyerinde ya da iş ilişkisi kapsamında gerçekleşmesi.

2. İspat Yükü ve Delil Araçları

Yargıtay 9. HD, mobbinge ilişkin ispat yükünü şu şekilde paylaştırmaktadır: Mağdur işçi, psikolojik tacize uğradığına dair kuvvetli emare sunmakla yükümlüdür; bu emarelerin varlığı hâlinde ispat yükü işverene geçer ve işveren, söz konusu davranışların haklı ya da meşru bir gerekçeye dayandığını kanıtlamak zorunda kalır. Daire, aşağıdaki delil araçlarını geçerli kabul etmektedir:

• Tanık beyanları (özellikle aynı birimde çalışan mesai arkadaşları);
• Yazılı iletişim kayıtları: e-posta, mesajlaşma uygulamaları, toplantı tutanakları;
• Psikiyatri veya psikoloji uzman raporları;
• İşyeri hekimi kayıtları ve çalışanın sağlık geçmişi;
• Özlük dosyasındaki performans düşüşü ve disiplin kayıtları.

3. Tazminat Hesabı

Mobbing davasında hükmedilen tazminatlar iki başlık altında incelenir: (1) Manevi tazminat — somut zararın ötesinde, kişilik haklarının ihlali karşılığı; (2) Maddi tazminat — mobbing nedeniyle ortaya çıkan gelir kaybı, sağlık harcamaları ve diğer ekonomik zararlar. Yargıtay 9. HD, mobbingin kanıtlanması hâlinde işçinin aynı zamanda haklı nedenle fesih hakkını (4857 m.24/II) kullanabileceğini ve kıdem tazminatına hak kazanacağını vurgulamaktadır.

4. Emsal Kararların Özeti

2026 Tazminat Referans Değerleri