Yıllık Ücretli İzin: Kullanım, Devir ve Alacak Hakları Rehberi (2026)
Yayın tarihi: 2026-02-10
Yıllık Ücretli İzin Hakkının Temeli
4857 sayılı İş Kanunu'nun 53. maddesi uyarınca işe başlama tarihinden itibaren (deneme süresi dahil) en az 1 yıl çalışmış olan her işçi yıllık ücretli izne hak kazanır. Bu hak, işçinin bireysel olarak vazgeçemeyeceği, işveren tarafından kısıtlanamayacak ve para ile satın alınamayacak bir temel işçilik hakkıdır.
İzin Süreleri (4857 m.53)
| Kıdem Süresi | Yıllık İzin Hakkı |
|---|---|
| 1 yıl – 5 yıl (5 yıl dahil) | Yılda en az 14 iş günü |
| 5 yıl – 15 yıl (15 yıl dahil) | Yılda en az 20 iş günü |
| 15 yıldan fazla | Yılda en az 26 iş günü |
| 18 yaşından küçük ve 50 yaşından büyük işçiler | Her koşulda en az 20 iş günü |
Bu süreler asgari olup iş sözleşmesi veya toplu iş sözleşmesiyle artırılabilir; asla azaltılamaz.
İzin Kullanım Usulü
- İzin Planı: İşveren, işçilerin izinlerini nasıl ve ne zaman kullanacağını gösteren izin planı yapmakla yükümlüdür (4857 m.56/4). İşçi bu plana uymak zorundadır; ancak plan yoksa işçi izin talebini yazılı olarak iletebilir.
- Bölme: İzin en az 10 gün olmak üzere bölünebilir; kalan kısım en az dörder günlük bölümler halinde kullandırılabilir.
- Toplu İzin: İşveren, nisan–ekim ayları arasında işyerini tamamen kapatarak toplu izin uygulayabilir (4857 m.56/3).
- Taşıma Süresi: Yurt dışında çalışanlar ya da 80 km'den uzakta yaşayanlar için gidiş-dönüş süresi olarak 4 güne kadar ek izin verilebilir.
Kullanılmayan İzin Ücretine Hak Kazanma
4857 m.59 uyarınca iş sözleşmesi herhangi bir nedenle sona erdiğinde (istifa dahil) kullanılmayan yıllık izin günleri para alacağına dönüşür. Bu alacak son ücret üzerinden hesaplanır. Önemli noktalar:
- İzin alacağı hem işverenin hem işçinin feshi halinde doğar.
- Hesaplama, sözleşmenin sona erdiği tarihteki giydirilmiş brüt ücret esas alınarak yapılır.
- Yargıtay'a göre (9. HD 2023/11450 E.) yıllık izin alacağı, çalışma süresince hak kazanılmış ancak kullandırılmamış sürelerin tamamını kapsar; işveren işçiyi izne çıkardığını belgelemedikçe sorumluluktan kurtulamaz.
İzin Alacağı Hesabı (Örnek — 2026)
İşçinin son brüt ücreti 45.000 TL, kullanılmamış izin süresi 35 iş günü ise:
| Kalem | Hesaplama | Tutar |
|---|---|---|
| Günlük brüt ücret | 45.000 TL ÷ 30 | 1.500 TL |
| Kullanılmamış izin alacağı | 1.500 TL × 35 gün | 52.500 TL |
Bu tutar üzerinden SGK primine tabi olmaz (5510 m.80/b); ancak gelir vergisi stopajı uygulanır.
İzin Alacağında Zamanaşımı
Yıllık izin alacağında zamanaşımı süresi 5 yıldır (7036 m.15, 818 sayılı BK döneminde 10 yıl uygulanıyordu; 01.01.2018 sonrası sona eren sözleşmelerde 5 yıl esas alınır).
İşverenin İspat Yükü
İzin kullandırıldığını ispat yükü işverene aittir. İşveren; imzalı izin formu, işçinin onayladığı izin planı veya banka/avans ödeme kayıtları ile kullandırımı kanıtlamalıdır. Sözlü beyan yeterli değildir.
2026 Güncel Veriler
| Kalem | Değer |
|---|---|
| Brüt Asgari Ücret | 33.030 TL |
| Asgari Ücretle Çalışanın Günlük Brüt Ücreti | 1.101 TL |
| Kıdem Tazminatı Tavanı | 53.919,68 TL |
| SGK İşveren Prim Payı | %21,75 |
| İzin Alacağı Zamanaşımı | 5 yıl |
Not: Yıllık izin hakkından önceden feragat geçersizdir; işçi bu hakkını kullanmadan para karşılığında işverene bırakamaz (4857 m.59). Sözleşme devam ederken kullanılmayan izin karşılığı para ödenmesi de geçersizdir. 2026 brüt asgari ücret 33.030 TL, kıdem tazminatı tavanı 53.919,68 TL.