Toplu İşçi Çıkarma 2026: Koşullar, Bildirim Yükümlülükleri ve İşçi Hakları
Yayın tarihi: 2026-03-30
Toplu İşçi Çıkarma Nedir?
4857 sayılı İş Kanunu'nun 29. maddesi, işverenin ekonomik, teknolojik, yapısal veya benzeri işletme gereklilikleri nedeniyle belirli sayıda işçiyi işten çıkarması halinde uygulanacak özel bir usul öngörmektedir. Toplu işçi çıkarma hükümleri, hem işçileri hem de ilgili kamu kurumlarını önceden bilgilendirmeyi amaçlar.
1. Toplu İşçi Çıkarma Eşikleri
| İşyerindeki Toplam İşçi Sayısı | Toplu Çıkarma için Minimum Sayı |
|---|---|
| 20 – 100 işçi | En az 10 işçi |
| 101 – 300 işçi | En az %10 (işçi sayısının yüzde onu) |
| 301 ve üzeri işçi | En az 30 işçi |
Bir aylık süre içinde bu eşiklere ulaşacak sayıda fesih gerçekleştiriliyorsa toplu işçi çıkarma hükümleri devreye girer.
2. Bildirim Yükümlülükleri
Çalışma Bakanlığı ve İŞKUR'a Bildirim
İşveren, toplu işçi çıkarma kararından en az 30 gün önce aşağıdaki mercilere yazılı bildirim yapmak zorundadır:
- Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı İl Müdürlüğü
- Türkiye İş Kurumu (İŞKUR) İl Müdürlüğü
- İşyerinde sendika varsa ilgili sendika temsilcisi
Bildirimin içeriğinde; fesih gerekçesi, etkilenecek işçi sayısı ve grupları, işten çıkarma dönemi ve uygulanacak tazminat bilgileri yer almalıdır.
İşçilere Bildirim
Her bir işçiye bireysel olarak, 4857 m.17'de öngörülen kişisel ihbar sürelerine uygun bildirim yapılmalıdır. Toplu çıkarma usulü bu kişisel bildirim yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz.
3. 30 Günlük Bekleme Süresi
Bakanlığa bildirim yapıldıktan sonra 30 gün geçmeden fesihler yürürlüğe giremez. Bu süre içinde:
- Bakanlık, toplu çıkarmanın önlenmesi veya etkilerinin azaltılması için taraflar arasında arabuluculuk yapabilir;
- İşveren, çıkarılacak işçi sayısını azaltmak için alternatif önlemleri değerlendirmekle yükümlüdür (ücretsiz izin, kısa çalışma, ücret indirimi gibi).
4. İşçilerin Hakları
| Hak | Açıklama | 2026 Değeri / Referans |
|---|---|---|
| Kıdem tazminatı | Her hizmet yılı için 30 günlük giydirilmiş ücret | Tavan: 53.919,68 TL/yıl |
| İhbar tazminatı | Kıdeme göre 2–8 haftalık ücret | 4857 m.17 |
| Kullanılmayan yıllık izin ücreti | Son ücret üzerinden ödenir | 4857 m.59 |
| İşsizlik sigortası | Toplu çıkarma işveren kaynaklı fesih sayılır | Çıkış kodu: 04 |
| Birikmiş ücret ve prim alacakları | Fesih tarihinde muaccel olur | 4857 m.32 |
5. Usule Aykırılığın Sonuçları
30 günlük bekleme süresine uyulmadan veya bildirim yapılmadan gerçekleştirilen toplu işçi çıkarmalarında:
- İşveren, her etkilenen işçi için 3 aylık brüt ücret tutarında ilave tazminat ödemekle yükümlüdür (4857 m.29/son);
- Bu tazminat kıdem ve ihbar tazminatına ek olarak ayrıca ödenir;
- İdari para cezası uygulanabilir.
6. Kısa Çalışma — Toplu Çıkarmaya Alternatif
İşyerinde ekonomik nedenler veya zorlayıcı sebepler ortaya çıkması halinde işveren, toplu işçi çıkarmak yerine kısa çalışma uygulamasına başvurabilir. Bu durumda İŞKUR, işçilere kısa çalışma ödeneği öder ve işyerindeki istihdam korunmuş olur. 2026 itibarıyla kısa çalışma başvurusu e-Devlet üzerinden yapılabilmektedir.
2026 brüt asgari ücret: 33.030 TL | SGK işveren payı: %21,75 | Kıdem tazminatı tavanı: 53.919,68 TL.
Bu rehber bilgilendirme amaçlıdır; bireysel hukuki değerlendirme için iş hukuku uzmanından destek almanız önerilir.